Duitse vliegdekschepen van de Graf Zeppelin-klasse

Graf Zeppelin-klasse

Inhoudsopgave

Na 1933 nam de Reichsmarine de eerste voorzichtige stappen om een vliegdekschip te bouwen. Het ontbreken van een vliegdekschip was een duidelijke tekortkoming. De restricties opgelegd door het Verdrag van Versailles betekenden dat een ontwerp van de grond af aan moest worden opgezet. De basis werd gelegd door ingenieur Wilhelm Hadeler, een lid van de Kriegsmarine-Constructie-Afdeling. Zijn taak werd bemoeilijkt door de snelle technische ontwikkelingen in de militaire luchtvaart in de jaren 30 en de hoogoplopende discussies omtrent de ontwerpen van vliegdekschepen in het algemeen. Het ontbreken van ervaren piloten veroorzaakte ook de nodige problemen.

In 1933-1934 presenteerde Hadeler zijn eerste ontwerpen van een schip met een waterverplaatsing van 22.000 ton (35% van het Britse vliegdekschip-tonnage), een snelheid van 35 knopen en ruimte voor 50 vliegtuigen, conform het Anglo-Duitse vlootverdrag van juni 1935. De ontwerpen werden aan de Deutsche Werke AG in Kiel gegeven, die een speciaal ontwerpbureau in het leven riep. Specificaties van de gevechtscapaciteiten werden opgesteld in samenwerking met de Kriegsmarine-Constructie-Afdeling.

In 1937 presenteerde Generaladmiral Erich Raeder, de opperbevelhebber van de Kriegsmarine, Plan Z. In dit ambitieuze scheepsbouwprogramma beschreef Raeder dat hij vier vliegdekschepen in dienst wilde hebben tegen 1945. In 1939 herzag hij dit plan en besloot hij dat er twee vliegdekschepen gebouwd moesten worden.

De algemene mening was dat de vliegdekschepen in staat moesten zijn zichzelf te beschermen tegen oppervlakteschepen en daarom bepantserd moest worden op dezelfde manier als een zware kruiser. Deze opvatting was de Kriegsmarine ook toegedaan. Latere studies stelden voor dat een vliegdekschip zichzelf ook moest kunnen beschermen tegen nachtaanvallen door torpedobootjagers en daarom werden zestien 15 cm kanonnen in het ontwerp meegenomen. Na een vruchteloos bezoek van een Duitse officier aan de HMS Furious tijdens de 1935 Navy Week, bezocht een Duits team Japan om het vliegdekschip Akagi te inspecteren. Dit team verkreeg nuttige informatie aangaande de bouw en bevestigde dat het werk aan het Duitse vliegdekschip op de juiste manier werd verricht.

Om het gevaar van vliegtuigbrandstof-branden te minimaliseren werden alle delen van het brandstofsysteem die niet met vloeistof waren gevuld, gevuld met droog gas en alle oliepijpleidingen voorzien van een dubbele wand voorzien van een inert gas onder hoge druk. Er was een sprinkler-brandblussysteem in alle hangars, maar geen schuimblusinstallatie. De hoogte van de schoorsteen werd beperkt door de eis dat het schip in staat moest zijn om onder de Beltbrug in de buurt van Frederica door te varen. Latere ontwerpstudies toonden aan dat het onmogelijk was om al de nodige masten en antennes intrekbaar te maken en zodoende werd deze eis verworpen.

Assistentie van de Luftwaffe, die weinig enthousiast was over het project en niet in staat was om duidelijk haar eisen te specificeren met betrekking tot het type vliegtuigen dat aan boord moest komen, was zeker een gebrek. Hermann Göring, de opperbevelhebber van de Luftwaffe, had tot dan toe het bevel gehad over alles wat vloog en dwarsboomde de luchtvaartplannen van de Kriegsmarine. Dit frustreerde Erich Raeder enorm. Er werden wel vliegtuigen ontworpen voor de Graf Zeppelin, maar Hermann Göring beweerde, om Raeder dwars te zitten, dat deze vliegtuigen pas tegen 1944 beschikbaar zouden zijn.

Op aandringen van Raeder zette Hitler Göring toch onder druk. Göring bood aangepaste vliegtuigen aan die op tijd klaar zouden zijn, maar hij eiste wel dat de vliegtuigen en het vliegend personeel onder bevel van de Luftwaffe zouden blijven. Dit alles vertraagde de bouw aanzienlijk en vereiste ook aanpassingen aan het ontwerp van het schip.

Het plan was nu de Graf Zeppelin uit te rusten met de Messerschmitt Me 109 T (T van Träger, afkorting van Flugzeugträger), een vliegdekschipversie van het standaard Messerschmitt Me 109 jachtvliegtuig en de Junkers Ju 87 E, een marineversie van de Junkers Ju 87 duikbommenwerper. De oorspronkelijke specificatie vroeg om acht tot tien Me 109's, dertien Ju 87 E's en twintig Fieseler Fi 167 bommenwerpers, wat later werd veranderd in twaalf Me 109 T's en 30 Ju 87 E's. De ontwikkeling en bouw van de Messerschmitt Me 109 T werd toegewezen aan de Fieseler Werke, omdat Messerschmitt AG zelf op volle toeren werkte aan de standaard Messerschmitts.

Uiteindelijk zou Duitsland geen van de vliegdekschepen voltooien. Raeder bleef voorstander van een sterke oppervlaktevloot, maar na de slechte prestaties van de oppervlakteschepen in de eerste jaren van de oorlog werd de productiecapaciteit van oorlogsschepen steeds meer gericht op de onderzeebootvloot. Hoewel Raeder zich actief in bleef zetten voor de Graf Zeppelin, had deze het tij niet kunnen laten keren ten gunste van de Kriegsmarine, hoofdzakelijk vanwege een groot tekort aan escorteschepen en grote oorlogsschepen.

Technische gegevens bij bouw:

Klasse:Graf Zeppelin-klasse
Aantal in klasse:twee
Land:Duitsland
Type:Vliegdekschip
Bemanning:1.720 man + 342 man vliegpersoneel
Scheepswerf:Graf Zeppelin:Deutsche Werke AG, Kiel
Flugzeugträger 'B':Krupp Germaniawerft, Kiel
Kosten:Graf Zeppelin:92,7 miljoen Reichsmark
Flugzeugträger 'B':92,4 miljoen Reichsmark
Waterverplaatsing:26.931 ton standaard (1937), 28.090 standaard (1939)
Lengte (totaal):262,5 meter
Lengte (vliegdek):244,5 meter
Breedte:36,2 meter
Diepgang:7,6 meter
Aandrijving:16 La Mont stoomketels, 4 Brown-Boverie & Cie. geschakelde stoomturbines, vier schroeven, brandstofvoorraad 6.630 ton
Vermogen:200.000 shp
Maximum snelheid:35 knopen
Maximum bereik:8.000 zeemijl bij 19 knopen
Bepantsering:Dek: 6 cm
Voor- en achterschip: 6-8 cm
Commandotoren: 15 cm
Bewapening:16 x 15 cm SK L/50
12 x 10,5 cm L/50
22 x 3,7 cm L/83 C/30
28 x 2 cm MG L/65
10 x Messerschmitt M 109 T
20 x Fieseler Fi 167
13 x Junkers Ju-87 C

Definitielijst

Kriegsmarine
Duitse marine, naast de Heer en de Luftwaffe onderdeel van de Duitse Wehrmacht.
kruiser
Snelvarend oorlogsschip van 8000-15000 ton, geschikt voor diverse taken als verkenning, verkenningsafweer en konvooibescherming.
Luftwaffe
Duitse luchtmacht.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


De tewaterlating van de Graf Zeppelin, 1938
(Bron: www.battleships-cruisers.co.uk)


De Graf Zeppelin, voor 95% afgebouwd, op de werf van Deutsche Werke AG, Kiel, 1940
(Bron: www.battleships-cruisers.co.uk)

Informatie

Artikel door:
Auke de Vlieger
Geplaatst op:
06-08-2006
Laatst gewijzigd:
29-12-2016
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.