Atoombommen op Hiroshima en Nagasaki

Ontwikkeling van de atoombom

Manhattan project

Op 19 januari 1942 gaf Roosevelt toestemming voor het project ter ontwikkeling van een atoomwapen. Het project kwam onder leiding te staan van het United States Army Corps of Engineers, dat administratief was gevestigd in het Manhattan District in New York. Er werd onderzoek gedaan naar de mogelijkheden en de kosten die aan de productie en ontwikkeling van een atoombom waren verbonden. Dit resulteerde in juni 1942 in de start van het Manhattan Project. Deze officiŽle naam kreeg het op 13 augustus van hetzelfde jaar.

Op 17 september 1942 werd de onlangs gepromoveerde Brigadier General Leslie Groves belast met de leiding over het project. Groves was een intelligent en gerespecteerd officier, die recent zijn sporen had verdiend met de bouw van het Pentagon: het hoofdkwartier van de Amerikaanse strijdkrachten. Hij werd geprezen vanwege zijn tomeloze werklust en zijn grote organisatietalent. De nieuw benoemde directeur ging direct energiek aan de slag. Hij kreeg voor elkaar dat het project een hogere prioriteit kreeg, waardoor er meer geld en middelen beschikbaar kwamen. Groves stelde als directeur van het laboratorium waar de bom zou worden ontwikkeld en gebouwd (kortweg aangeduid als project Y) de briljante natuurkundige Robert Oppenheimer aan.

Op 24 september 1942 werd in opdracht van Groves 2300 hectare in Oak Ridge in Tennessee aangekocht. Hier werden twee fabrieken gebouwd voor de verrijking van uranium. Voor dit gebied (in het vervolg aangeduid als Site X) werd gekozen omdat men hier vanwege de vele stuwdammen de beschikking had over de benodigde hoeveelheden elektriciteit. Er werd gebruik gemaakt van twee methodes. Bij beide methoden werd U-238 omgezet in een gas, uranium hexa-fluoride (UF6 ). Bij de gasdiffusiemethode werd dit gas door een poreuze wand geleid met gaatjes van een duizendste millimeter. De U-235 deeltjes waren iets lichter waardoor deze door het membraam heen kwamen en het U-238 niet. Bij de elektromagnetische methode werd het gas door een gebogen vacuŁm-tank met een sterk magnetisch veld geleid. De U-235 deeltjes werden iets minder afgebogen, waardoor deze verzameld konden worden. Het bouwen van de installaties die benodigd waren voor de productie kostte veel tijd en geld. Beide methodes moesten ook nog eens vele malen herhaald worden om een zuivere vorm van U-235 te verkrijgen. In 1942 werkten er al 3000 mensen in Oak Ridge. In 1945 was dit aantal opgelopen tot 75.000.

In Hanford, in de staat Washington (meestal aangeduid als Site W) werden de kernreactoren gebouwd om plutonium te produceren. Begin 1941 was op Berkeley (University of California) door een team wetenschappers onder leiding van Glenn Seaborg ontdekt dat als je uranium bombardeerde met deuterium er, na enkele mutaties, een nieuwe stof ontstond, plutonium 239. Plutonium bleek nog makkelijker splijtbaar te zijn dan U-235. Slechts een klein gedeelte van het uranium werd echter daadwerkelijk omgezet. Het plutonium moest dus ook eerst worden gescheiden van het resterende uranium. Hanford werd bestempeld als de ideale locatie. Door zijn afgelegen ligging kon het makkelijk worden afgeschermd en de Columbia River zorgde voor het benodigde koelwater voor de reactoren. Eind september 1944 konden de reactoren worden opgestart. Op 5 februari 1945 kon de eerste 80 gram plutonium worden geleverd.

Los Alamos

Los Alamos werd in oktober 1942 door Groves en Oppenheimer uitgekozen voor de vestiging van het laboratorium waar de bom ontwikkeld en gebouwd moest worden. Deze plaats in het desolate en dunbevolkte New Mexico was geschikt voor uitvoering van het geheime project, onder meer omdat hij goed beveiligd en afgeschermd kon worden. Op 2 december 1942 werd het land en de daar gevestigde kostschool voor jongens gekocht door de overheid. Het op 2300 meter hoogte gelegen Los Alamos groeide uit tot een complex waar uiteindelijk 4000 man zouden werken. Inclusief de partners van de wetenschappers verbleven er in totaal 6000 personen in Los Alamos. Het project kende de grootst mogelijke mate van geheimhouding. Alle post die was bedoeld voor de inwoners van Los Alamos moest worden verstuurd naar postbus 1663 in Santa Fe. Dit werd ook als adres op het rijbewijs van de werknemers en als geboorteplaats van de hier geboren kinderen genoemd. Alle post werd gecensureerd en de telefoons werden afgeluisterd.

In Los Alamos waren bijna alle bekende natuurkundige uit die tijd werkzaam, waaronder de Amerikanen David Bohm en Norris Bradbury, de Deen Niels Bohr, de Italiaan Enrico Fermi en de Amerikanen Richard Feyman, John Manley en Robert Oppenheimer. Het Manhattan Project groeide uiteindelijk uit tot een van de grootste operaties uit de Tweede Wereldoorlog. In totaal zouden er 130.000 personen werkzaam zijn op de verschillende locaties. De uiteindelijke kosten zouden meer dan twee miljard dollar bedragen.

Op 2 december 1942 slaagde Enrico Fermi er in het Metallurgical Laboratory in Chicago de eerste kettingreactie tot stand te brengen. Dit betekende een grote doorbraak. In maart 1944 werden aan Los Alamos de eerste grammen verrijkt uranium geleverd die waren verkregen uit de elektromagnetische methode. De faciliteit voor de gasdiffusie werd operationeel in februari 1945. In juli 1945 werd er 50 kilo verrijkt uranium geleverd aan Los Alamos, 85 % hiervan bestond uit U-235. Het benodigde U-238 voor het project was grotendeels afkomstig uit de uraniummijn in Belgisch Kongo, de Union MiniŤre du Haut-Katanga. Nadat BelgiŽ in 1940 door de Duitsers was bezet, had de directeur, Edgar Sengier, het erts uit voorzorg naar Amerika verscheept. Maar liefst 1.560.000 kilo van deze grondstof werd overgebracht naar de Verenigde Staten. Een ander deel was afkomstig uit een mijn in Colorado. Niet minder dan 1.200 ton van dit erts werd openlijk opgeslagen in een loods op Staten Island.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Otto Frisch en Rudolf Peierls (midden foto uit 1946) kwamen tot de conclusie dat enkele kiloís uranium al voldoende zouden zijn om een kettingreactie op gang te brengen.
(Bron: Wikimedia)


Brigadier General Leslie Groves (li) hier met Robert Oppenheimer, kreeg de leiding over het Manhattan project
(Bron: Wikipedia)


De Oak Ridge K25 gasdiffusie fabriek.
(Bron: Wikimedia)


Een overzicht van het laboratorium in Los Alamos.
(Bron: Osti.gov)

Informatie

Artikel door:
Wesley Dankers
Geplaatst op:
30-10-2015
Laatst gewijzigd:
20-08-2017
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.