Atoombommen op Hiroshima en Nagasaki

Atoombom op Hiroshima

Explosie

Een purperachtig licht breidde zich uit tot een enorme vuurbal van honderden meters doorsnee. De instrumenten in de cockpit van de Enola Gay werden beschenen door de lichtflits van de explosie. Een mist kwam opzetten. Een grote paddenstoelwolk verduisterde het daglicht en steeg tot een hoogte van 18 km. De temperatuur in het centrum van de explosie was 25 miljoen graden Celcius, op de grond bedroeg deze 4000. De drukgolf van de bom, die ontstond door de verhitte lucht, had een kracht van 5 psi (pound-force per square inch) en vernietigde alle gebouwen in een straal van 1600 meter. De golf was zo sterk dat de toestellen op het vliegveld van de stad werden verbogen. Een ooggetuigen verklaarde hier later over:
"Toen de schokgolf kwam, werd ik door de kamer geslingerd. Ik vloog van muur naar muur en van het plafond naar de vloer. Mijn lichaam vloog in het rond als was het een bal."
De drukgolven van de atoombom slingerden de Enola Gay omhoog. De kracht was zo immens dat Tibbets in eerste instantie dacht dat er een granaat vlakbij het toestel ontploft was.

De vuurbal van de explosie had een doorsnede van 370 meter. De hitte was zo intens dat kleding en huid werden samengesmolten. Aardappelen werden in de grond gegaard en granieten oppervlakken werden gepolijst. De hittegolf deed op 1900 meter afstand spontaan branden uitbreken. Doordat op veel plaatsen gas- en elektriciteitsleidingen waren doorbroken, werd dit effect nog eens versterkt. De talloze branden die waren uitgebroken in de stad, groeiden aan een tot een gigantische vuurstorm van 3,2 kilometer in doorsnee. Het hout van de verwoeste gebouwen vormde een ideale brandstof. Blussen was vrijwel nutteloos. Temeer omdat de waterleiding op duizenden plaatsen was gebroken. De meeste doden in de stad vielen door deze vuurstorm. Honderden personen die beschutting hadden gezocht in de waterreservoirs van de stad werden levend gekookt. De overlevende Sadao Hirano verklaarde over de explosie:
"Bijna mijn hele lichaam verbrandde in drie, vier seconden. Mijn huid hing eraf. Ik wilde water drinken, maar dat kon niet."

Gevolgen

Door de nucleaire explosie kwam een grote hoeveelheid gamma- en neutronenstraling vrij. In een gebied van 1,3 kilometer was deze straling dodelijk. 6000 mensen die de vuurstorm hadden overleefd, stierven later alsnog door de opgelopen straling. Ongeveer een half uur na de explosie viel er gedurende enkele minuten een zwarte regen in de westelijke wijken van de stad. De druppels, die onder meer bestonden uit as en rook waren zwaar radioactief en besmetten een groot deel van de stad. 30 % van de overlevenden werd verwond door de radioactieve neerslag. Velen van hen stierven in de komende weken aan stralingsziekte. Anderen overleden in de jaren na de oorlog aan de kanker die zij door de straling hadden opgelopen.

Over het aantal doden dat in Hiroshima viel als gevolg van de explosie wordt nu nog gediscussieerd. In de meeste bronnen wordt vermeld dat van de ongeveer 260.000 inwoners en militairen er 78.000 op slag werden gedood. Ongeveer 20.000 was militair. Meer dan 70.000 personen raakten gewond. De meeste doden vielen in een gebied van 12 km2 rondom de Aioi brug. Wetenschappers van het Manhattan Project concludeerden na de oorlog na lang en uitgebreid onderzoek er dat 66.000 personen waren omgekomen en 69.000 gewond waren geraakt. 62.000 van de 90.000 gebouwen in de stad werden vernield. Alle voorzieningen werden ontwricht. Van de 200 artsen in de stad waren er 180 dood of gewond. Slechts drie van de 55 ziekenhuizen en EHBO-posten in de stad konden nog gebruikt worden. Ooggetuigen spraken later over een stoet van "levende lijken" die door de stad trokken op zoek naar medische hulp of een schuilplaats. Zij bloedden uit vele wonden, haren en kleding waren weggebrand en zij waren vaak gruwelijk verbrand. Van de passagiers in de tram van Hiroshima bleef niet veel meer over dan wat zwarte sintels.

Kinu Kasata, een inwoner van de stad, beschreef het aanzicht van de Honkawa basisschool op 7 augustus 1945 als volgt:
"Alle schoolkinderen, die bijeen waren voor de ochtendpauze in de schooltuin, waren zwart verbrand, neergehurkt in geordende rijen, onbeweeglijk."
De meeste doden vielen in het 900 meter van het epicentrum, ook wel aangeduid als Ground Zero, gelegen kasteel van Hiroshima. De schaduw van de letterlijk verdampte lichamen van honderden Japanse militairen en een Amerikaanse krijgsgevangene, die bezig waren met hun dagelijkse gymnastiekoefeningen, werden in het exercitieterrein gebrand. Duizenden mensen die aan de brandgangen werkten ondergingen hetzelfde lot. In het hoofdkwartier van de Kempei Tai, dat was gelegen op slechts 400 meter van het epicentrum, waren op het moment van de explosie twaalf Amerikaanse krijgsgevangenen geÔnterneerd. De meeste kwamen direct om, alhoewel er ook wordt verteld dat een aantal later op de dag uit wraak werd omgebracht door hun bewakers en/of woedende burgers.

De B-29ís vlogen op 18 kilometer afstand enkele cirkels rondom Hiroshima om de stad te observeren. Tibbets vroeg de mannen om hun ervaringen te beschrijven. Lewis zei volgens zijn medebemanningsleden: "Mijn god, kijk daar eens."
Na de oorlog verklaarde hij zelf dat hij "Wat hebben we gedaan?" had gezegd.
Beser verklaarde op zijn beurt: "Het is behoorlijk verschrikkelijk, maar wat een opluchting dat ie werkte."
Pas op 640 km afstand was de paddenstoelwolk van de explosie niet meer te zien vanuit de Enola Gay. Om 14:58 uur landde het toestel zonder problemen op Tinian. De bemanning kreeg een groots onthaal. Tibbets werd door Spaatz ter plekke onderscheiden met het Distinguished Service Cross.

Hulpverlening

De hulpverlening in Hiroshima kwam langzaam op gang. In het begin toonden veel Japanners een apathische houding. Enkele uren later begonnen zij pas actie te ondernemen. Scholen en tramstations werden gebruikt om de grote hoeveelheden slachtoffers op te vangen. De Asano bibliotheek werd ingericht als mortuarium. De zelfmoordboten werden samengebonden tot grote vlotten om de talloze gewonden uit de stad te evacueren. Vele mensen hadden in de rivier beschutting gezocht. Deze werden vervoerd naar het militair hospitaal in Ujina. Omdat de burgemeester was omgekomen nam veldmaarschalk Shunroku Hatta het bestuur over de stad over.

Het duurde tot laat in de middag van zes augustus voordat de Japanse regering door had wat er in Hiroshima was gebeurd. De eerste waarneming was dat het radiostation van de stad stopte met uitzenden en dat het ondanks verwoede pogingen niet lukte om contact te krijgen met de stad. Pas nadat er een verkenningsvliegtuig vanuit Tokio naar Hiroshima was gestuurd en rapport had uitgebracht, drong het tot de Japanse regering door wat er met de stad was gebeurd. Op 7 augustus bracht Harry Truman een radioboodschap uit. Hierin verklaarde hij dat 16 uur geleden een vliegtuig met een bom de stad Hiroshima had verwoest. Hij verklaarde dat met de atoombom de Amerikanen in staat waren alle Japanse productiecapaciteit in elke stad te vernietigen. Hij dreigde de Japanners met een "Rain of ruin from the air", als zij de verklaring van Potsdam niet zouden accepteren.

Dezelfde dag bezocht een aantal Japanse geleerden de stad en concludeerden dat deze was aangevallen met een atoombom, Alhoewel andere wetenschappers deze conclusie in twijfel trokken. De Japanse regering besloot hierna dat zij bereid was om te capituleren onder vier voorwaarden: het behouden van de goddelijke status van de keizer, de verantwoordelijkheid voor de demobilisatie moest berusten bij het hoofdkwartier van het keizerlijke leger, geen geallieerde bezetting van de Japanse thuiseilanden, Formosa (het huidige Taiwan) en Korea (beide gebieden werden sinds 1895 respectievelijk 1910 al bezet door Japan) en de berechting van oorlogsmisdadigers moest worden overgelaten aan de Japanse rechtsinstanties. Via de Sovjet-Unie trachtte men in onderhandeling te komen met de geallieerden. Elementen binnen de strijdkrachten dachten echter nog niet aan overgave. De chef van de generale staf, Soemu Toyoda, verklaarde dat er hoogstens een of twee bommen gereed konden zijn en dat er meer vernietiging zou volgen, maar dat de oorlog zou worden voortgezet. Op 8 augustus verklaarde de Sovjet-Unie echter de oorlog aan Japan en begon het Rode Leger een dag later met een invasie in het door Japan bezette Mantsjoerije.

Op 7 augustus vond er een bespreking plaats tussen Rear Admiral William Purnell (de vertegenwoordiger van de Amerikaanse marine bij het Manhattan Project), Captain William Parsons, Colonel Paul Tibbets, General Carl Spaatz en Major General Curtis LeMay. Parsons, Purnell en Farrel werden ook wel aangeduid als de "Tinian Joint Chiefs". Zij beschikte over grote militaire volmachten en konden zelfstandig beslissingen nemen. Op 7 augustus was duidelijk dat de Japanners geen aanstalten maakten om te capituleren. Tijdens de bespreking van de vijf officieren besloten zij een tweede bom op Japan te gooien. De volgende atoomaanval werd gepland voor 11 augustus. Van tevoren was afgesproken dat Major Charles Sweeney deze zou uitvoeren. Sweeneyís eigen vliegtuig was The Great Artiste. Dit toestel had tijdens de aanval op Hiroshima wetenschappelijke instrumenten vervoerd. Het was veel werk om dit instrumentarium te verplaatsen naar een andere B-29. Toen vanwege het voorspelde slechte weer de aanval werd vervroegd naar 9 augustus, werd besloten dat Sweeney de aanval zou uitvoeren in een andere B-29, bijgenaamd "Bockscar."

Definitielijst

geallieerden
Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, ItaliŽ en Japan gedurende WO 2.
Hiroshima
Stad in Japan waar op 6 augustus 1945 de eerste atoombom op werd afgeworpen.
invasie
Gewapende inval.
Rode Leger
Leger van de Sovjetunie.
Sovjet-Unie
Sovjet Rusland, andere naam voor de USSR.
vuurstorm
Spontaan ontstaan in juli 1943 in Hamburg. Dit was het ultieme doel van elk bombardement. De vuurstorm was niet meer te blussen en verbrandde alles wat op zijn pad kwam. Er zijn aan de grond temperaturen gemeld van 800-1.000 graden Celsius en windsnelheden van 240 km/uur, dus van dubbele orkaankracht. Het lukte Bomber Command slechts enkele keren om de gewenste vuurstorm te ontketenen, namelijk in Hamburg op 27 juli 1943, Kassel op 22 oktober 1943, Darmstadt op 11 september 1944 en Dresden op 13-14 februari 1945. Bomber Command nam altijd de middeleeuwse stadscentra (Altstadt) als doelwit vanwege de hoge houten gebouwen en de smalle straten.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


De paddenstoel van de "Little Boy" boven Hiroshima op 6 augustus 1945.
(Bron: Wikimedia)


Overzicht van de schade door de atoombom.
(Bron: Wikipedia)


De "Dome" in Hiroshima 1945.
(Bron: Wikipedia)


De vredesbel in Hiroshima Memorial Park.
(Bron: Sarah_Stierch)

Bekijk video
Bekijk video

President Harry Truman maakt de atoombomaanval op Hiroshima bekend.
(Bron: Educational Video Group)

Informatie

Artikel door:
Wesley Dankers
Geplaatst op:
30-10-2015
Laatst gewijzigd:
20-08-2017
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.