Japanse slagschepen van de Yamato-klasse

Yamato

Gedurende de maanden oktober en november 1941 onderging de Yamato haar proefvaarten waarbij een maximale snelheid werd behaald van ruim 27 knopen. Na de Japanse aanval op Pearl Harbor en de daaropvolgende oorlogsverklaringen van de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Nederland, werd het nieuwe slagschip maanden voor de geplande datum in dienst gesteld, op 16 december 1941. Nog diezelfde dag werd de Yamato, die onder commando stond van Captain Gihachi Takayanagi, ingedeeld in Battleship Division 1, samen met de Nagato en de Mutsu.

Op 12 februari 1942 werd de Yamato het vlaggenschip van Admiral Isoroku Yamamoto`s gecombineerde vloot. Het schip maakte tijdens de Slag bij Midway deel uit van de hoofdgroep slagschepen, maar kwam niet in actie. De Amerikaanse onderzeeboot USS Flying Fish vuurde op 17 augustus 1942 vier torpedo`s af op het slagschip bij het eiland Truk, maar de Yamato werd niet getroffen. Tijdens de strijd om Gualdalcanal verbleef het slagschip bij Truk omdat het door haar hoge brandstofverbruik en een tekort aan 46cm granaten niet ingezet kon worden voor kustbombardementen. Tegen het einde van het jaar werd het commando van het slagschip overgenomen door Captain Chiaki Matsuda. Op 11 februari 1943 werd de Yamato als vlaggenschip van de gecombineerde vloot afgelost door zusterschip Musashi.

Pas op 8 mei 1943 verliet de Yamato Truk en vertrok het slagschip voor onderhoud naar Kure. Het schip had bijna een jaar lang werkeloos voor anker gelegen bij het atol dat onderdeel uitmaakt van de Carolinen. Halverwege augustus van dat jaar keerde de Yamato terug naar de Carolinen en zocht met andere Japanse oorlogsschepen naar Amerikaanse invasievloten, die echter niet ontdekt werden. Vanaf december werden zowel de Yamato als de Musashi ingezet als escorte- en transportschepen. Dit waren niet bepaald de voorziene taken voor de grootste slagschepen ter wereld, maar de Japanse Keizerlijke Marine kon geen nuttiger emplooi voor de schepen bedenken.

Op eerste kerstdag 1943 was de Yamato, met troepen en hun uitrusting aan boord, op weg naar Kavieng en de Admiralty Islands toen het slagschip werd onderschept door de Amerikaanse onderzeeboot USS Skate. De Skate vuurde vier torpedo`s af op het slagschip waarvan er één een voltreffer was. Het onderwaterprojectiel sloeg in aan stuurboordzijde richting het achterschip. De explosie veroorzaakte een scheur in de scheepshuid van 25 meter lang en de Yamato maakte ruim 3.000 ton zeewater waardoor onder andere de magazijnen van de achterste 46cm toren onderliepen. Het slagschip bereikte echter zonder veel problemen Truk waar de bemanning van het reparatieschip Akashi de noodzakelijke schadebeperkende maatregelen kon uitvoeren. Op 16 januari 1944 arriveerde het slagschip op de marinewerf te Kure waar niet alleen de schade werd hersteld, maar waar ook extra pantserplaten werden aangebracht onder de waterlijn. Hierdoor werd het slagschip echter trager en ging het nog meer brandstof verbruiken.

Nadat Captain Nobuei Morishita het commando van het slagschip overgenomen had, werd de Yamato van 25 februari tot 18 maart 1944 nogmaals in onderhoud genomen waarbij tevens haar radarapparatuur en luchtafweerbatterij werden gemoderniseerd. Twee secondaire drieloops 15,5cm kanonnen werden vervangen door 12,7cm luchtdoelkanonnen en er werden acht driedubbele en 26 enkele 25mm mitrailleurs toegevoegd aan het bestaande aantal van 24. Na enkele proefvaarten werd het slagschip wederom ingezet voor troepentransport. In juni 1944 besloot de Japanse Keizerlijke Marine zoveel mogelijk schepen van de resterende vloot samen te trekken in de Filipijnen Zee om de Amerikaanse vloot zover te krijgen om een definitieve slag uit te vechten. De Slag in de Filipijnen Zee, die uitgevochten werd op 19 en 20 juni 1944, kostte de Japanners drie carriers en 426 vliegtuigen. De onervaren Japanse piloten waren geen partij voor de Amerikaanse vliegers die de slag ‘The Great Marianas Turkey Shoot’ noemden. De Yamato kwam tijdens de slag niet in actie. Teruggekeerd in Kure werd nogmaals de luchtafweerbatterij van het slagschip uitgebreid.

Als reactie op de Amerikaanse invasie van de Filipijnen vielen Japanse vlooteenheden de Amerikanen aan in vier verschillende zeeslagen die samen bekend werden als de Slag in Leyte Golf. Tijdens deze zeeslag verloren de Japanners drie slagschepen, vijf zware kruisers, vijf lichte kruisers, een vlootcarrier, drie lichte vliegdekschepen, elf torpedobootjagers en nog eens bijna 300 vliegtuigen. Eén van drie Japanse slagschepen die door Amerikaanse carriervliegtuigen tot zinken werden gebracht, was het zusterschip van de Yamato, de Musashi.

De Yamato werd op 15 november 1944 vlaggenschip van de Second Fleet. Zes dagen later werd dit smaldeel in de Zuid-Chinese Zee aangevallen door de Amerikaanse onderzeeboot USS Sealion die het slagschip Kongo en de torpedobootjager Urakaze tot zinken wist te brengen. De overige schepen werden teruggeroepen naar Kure. Op 25 november werd Captain Aruga Kosaku de nieuwe commandant van de Yamato. Amerikaanse carriervliegtuigen, afkomstig van de vliegdekschepen USS Enterprise (CV 6), USS Yorktown (CV-10) en USS Intrepid (CV-11) voerden op 19 maart 1945 een luchtaanval uit op Kure. Zestien Japanse oorlogsschepen liepen schade op waaronder de Yamato. De schade bleef echter beperkt omdat het slagschip slechts door een enkele bom op de brug werd getroffen.

Vanaf 1 april 1945 landden geallieerde troepen op Okinawa, het grootste eiland van de zuidelijk gelegen Japanse Ryukyu Eilanden, als laatste opstap naar de hoofdeilanden van het Land van de Rijzende Zon. De Japanners wilden kost wat kost voorkomen dat het eiland in handen viel van de vijand en gooiden alles in de strijd wat nog restte aan troepen, vliegtuigen en schepen. De Yamato werd als laatste kapitale schip aangewezen om de geallieerden bij Okinawa aan te vallen. Het slagschip werd afgeladen met munitie en kreeg een escorte mee bestaande uit de lichte kruiser Yahagi en acht torpedobootjagers. Na de aanval op de landingseenheden moest het slagschip aan de grond gezet worden zodat het kon fungeren als een onzinkbaar artillerieplatform. Het plan zou uitgevoerd worden onder de codenaam Ten-Go. De Amerikanen hadden de radioberichten betreffende Operatie Ten-Go echter onderschept en gedecodeerd en het vertrek van de tien Japanse oorlogsschepen werd op 6 april bevestigd door de onderzeeboten USS Threadfin en USS Hackleback, die de schepen gespot hadden. Omdat de Japanse schepen een vaart van 22 knopen en een zigzaggende koers aanhielden, konden de onderzeeboten zelf geen aanvallen ondernemen, maar zij gaven de positie van de vijandelijke vloot door aan de Amerikaanse carriervloot bij Okinawa.

De Amerikaanse bevelhebber van de aanval op Okinawa, Admiral Raymond Spruance, stelde een vloot samen van zeven slagschepen, zeven kruisers en 21 torpedobootjagers om de Japanse vloot ervan te weerhouden de kwetsbare transport- en landingsschepen aan te vallen, maar liet de daadwerkelijke aanval over aan de carriers van Admiral Marc Mitscher. Deze stuurde 280 Douglas SB2C Helldiver duikbommenwerpers en Douglas TBF Avenger torpedovliegtuigen af op de Japanse vloot, die vanaf omstreeks 10:00 uur in de morgen van 7 april geschaduwd werd door Grumman F6F Hellcat jachtvliegtuigen. Tweeëneenhalf uur later verschenen de Amerikaanse gevechtstoestellen boven de Japanse schepen en enkele rekenden snel af met de door machineproblemen achtergebleven torpedobootjager Asashimo.

De Yahagi ging er met een hoge vaart van 35 knopen vandoor in een poging zoveel mogelijk Amerikaanse vliegtuigen weg te lokken van de Yamato. Dit lukte slechts gedeeltelijk en de Amerikanen vielen het super slagschip om 12:27 aan. Vier minuten later werd de Yamato door drie bommen getroffen en liep zware schade op aan de 25mm luchtafweermitrailleurs, de achterste stuurboord 12,7cm toren en de radarhut. Nog eens vijf minuten later kreeg het Japanse slagschip nog eens twee bomtreffers te verwerken die grote schade aanrichtten aan één van de achterste 15,5cm torens. Tegelijkertijd werd het voorschip aan bakboord getroffen door een torpedo. Tijdens dezelfde aanval werd het slagschip door nog eens drie torpedo`s aan bakboord getroffen, twee ter hoogte van de machinekamer en één bij de ketelruimten. Toen de eerste aanval om 12:47 uur afgebroken werd, maakte de Yamato een slagzij van zes graden die door de schadebeperkingsploegen werd opgeheven door compartimenten aan stuurboord onderwater te zetten.

De tweede Amerikaanse aanval werd om 13:00 uur ingezet. Torpedovliegtuigen vielen tegelijkertijd van alle zijden aan waardoor de luchtafweer van het Japanse slagschip verdeeld en minder effectief werd. De Yamato kreeg nog eens drie torpedotreffers aan bakboord en één aan stuurboord. Hierdoor liep de slagzij op tot achttien graden en die kon door de bemanning slechts teruggebracht worden tot tien graden. Hierdoor kon het slagschip geen gebruik meer maken van de primaire 46cm batterij. Bovendien werd de maximale snelheid van het slagschip, door de ondergelopen machinekamers en ketelruimten, teruggebracht tot achttien knopen.

De derde aanval, die begon om 13:40, was een gecoördineerde duikbom- en torpedoaanval. Minimaal vier bommen troffen de opbouw van het slagschip en schakelden bijna alle luchtafweermitrailleurs en hun bemanningen uit. Drie torpedo`s troffen de inmiddels al zwaar gehavende bakboordzijde van het schip en een vierde trof de stuurboordzijde. Door deze vier torpedotreffers liepen de buitenste machinekamers en een stuurmachinekamer grote schade op. Het slagschip kwam vast te zitten in een draai over stuurboord. Om 14:02 uur werd aan boord van de Yamato het bevel gegeven het schip te verlaten. De snelheid was teruggelopen tot tien knopen, de slagzij liep meer en meer op en branden, vooral in het voorschip, konden niet meer onder controle gehouden worden.

Drie minuten later zonk de Yahagi, getroffen door twaalf bommen en zeven torpedo`s. Op datzelfde ogenblik vielen de Amerikaanse torpedobommenwerpers voor een laatste maal de Yamato aan. De slagzij was zover opgelopen dat de torpedo`s de onbeschermde onderzijde van het slagschip troffen en daarmee was het lot van het Japanse superschip bezegeld. Om 14:20 uur vielen alle machines uit en rolde de Yamato zover over bakboord door dat de overgebleven luchtafweermitrailleurs in zee vielen. Drie minuten later kapseisde het slagschip en gleden de 46cm torens uit hun lagers en zonken. Op hetzelfde moment explodeerde één van de twee voorste munitiemagazijnen en een grote paddenstoelvormige rookwolk begon zich te ontwikkelen. De rookkolom bereikte uiteindelijk een hoogte van zes kilometer en was 100 mijl verderop te zien. Het slagschip begon nu snel te zinken en vele bemanningsleden die in zee terecht waren gekomen, werden door de zuigende kracht van het zinkende slagschip mee de diepte ingetrokken. Uiteindelijk nam de Yamato 3.055 van de 3.332 opvarenden mee toen het slagschip in de golven van de Oost-Chinese Zee verdween. De overlevenden werden opgepikt door de vier overgebleven Japanse torpedobootjagers die van de Amerikanen mochten ontkomen naar Japan.

Definitielijst

geallieerden
Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, Italië en Japan gedurende WO 2.
invasie
Gewapende inval.
kruiser
Snelvarend oorlogsschip van 8000-15000 ton, geschikt voor diverse taken als verkenning, verkenningsafweer en konvooibescherming.
Operatie Ten-Go
Laatste (desastreuze) grote Japanse marine-operatie in de Pacific, waarin o.a. het superslagschip de Yamato door de Amerikanen tot zinken werd gebracht.
slagschip
Zwaar gepantserd oorlogsschip met geschut van zeer zwaar kaliber.
smaldeel
Deel van een oorlogsvloot die zelfstandig opereert.
torpedo
Oorlogswapen, met van een explosieve lading voorzien sigaarvormig lichaam met een voortstuwings- en besturingsmechanisme, bestemd om na lancering via het water zijn weg te zoeken naar vijandelijke schepen en deze door een onderwaterexplosie uit te schakelen.
torpedobootjager
(Engels=destroyer) Zeer lichtgebouwd, snel en wendbaar oorlogsschip, bestemd om door verrassingsaanvallen grote vijandelijke schepen met de torpedo tot zinken te brengen.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Yamato tijdens een proefvaart, november 1941.
(Bron: Courtesy of Michael W. Pocock)


De Yamato en zusterschip Musashi voor anker bij Truk, 1943.
(Bron: Courtesy of Michael W. Pocock)


De Yamato wordt getroffen door een Amerikaanse bom, 7 april 1945.
(Bron: Courtesy of Michael W. Pocock)


De explosie aan boord van de Yamato veroorzaakte een kilometers hoge rookkolom.
(Bron: Wikipedia)


Overzichtskaartje van de strijd en ondergang van de Yamato.
(Bron: WW2 Data Base)

Informatie

Artikel door:
Peter Kimenai
Geplaatst op:
08-03-2017
Laatst gewijzigd:
23-03-2017
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.