Verbelen, Robert Jan

Vervolging en overlijden

Proces

In april 1962 kwam nazi-jager Simon Wiesenthal Verbelen op het spoor. Verbelen werd op 11 april 1962 gearresteerd vanwege zijn oorlogsverleden. BelgiŽ vroeg direct om zijn uitlevering, maar Oostenrijk weigerde. In 1959 had Verbelen namelijk het Oostenrijkse staatsburgerschap verworven, waardoor het Belgische verzoek tot uitlevering niet werd ingewilligd.

De voormalige Franse verzetsleider en premier Daniel Mayer en de vicepresident van de Belgische illegaliteit Hubert Halin waren speciaal naar Oostenrijk afgereisd om de uitlevering van Verbelen te bewerkstelligen. Dit kon alleen als Verbelen zijn Oostenrijkse nationaliteit zou verliezen. Het Oostenrijkse recht staat namelijk de uitlevering van haar onderdanen niet toe. Het proces zou in Landesgericht Wenen plaatsvinden. Alle getuigen moesten in persoon in Oostenrijk voor de rechtbank verschijnen.

Na drie en een halfjaar voorarrest begon op 30 november 1965 het proces tegen Verbelen in Wenen. De aanklacht luidde moord op 7 Belgen: twee rechters, drie politiemannen, een waard en een communist; waaronder de rechters Camille Paulsen in Anderlecht, Jean Pierre Frťre in Hasselt, de communistische verzetsleider Martin Goemans en de cafťhouder Willem Nijssen in Winksele. De 54- jarige Verbelen antwoordde dat hij met zijn SS eenheid belast was met het beschermen van collaborateurs tegen aanvallen van Belgische verzetstrijders. Verbelen verweerde zich met Befehl ist Befehl en "hij handelde uit nood": "Notbefehl". "Hij kon niet voor de (7) moorden ter verantwoording worden geroepen omdat hij in de Vlaamse SS slechts de rang bekleedde van majoor en niet van StandartenfŁhrer. De laatste kon alleen bevel tot represaille maatregelen geven."

Hij verklaarde dat hij uit "bezettingstechnische overweging en onder valse naam had geleefd en wegens zijn vroegere Ďpolitiekeí houding niet naar zijn vaderland wenste terug te keren. Zijn verzoek om naturalisatie in Oostenrijk werd door de magistraat van Wenen ingewilligd, vooral omdat dit verzoek werd ondersteund door de staatspolitie."

Een van de getuigenissen was van de voormalige jezuÔet Marcel Brauns, een fanatiek Vlaams nationalist. Hij verklaarde als getuige in Wenen dat Verbelen erger had voorkomen in de oorlog door de bevelen van zijn SS generaal Jungclaus niet altijd te gehoorzamen.

"Toen Verbelen die partizanen onschadelijk wilde maken hem (Brauns) om raad was komen vragen, had de priester gezegd dat het heel erg was, maar dat er geen andere uitweg bestond. Volgens Brauns volgden de partizanen hun laagste instincten. Ze roofden en moorden er maar op los. Vooral eenvoudige lieden, die vaak om sociale redenen met de Duitsers werkten, moesten het ontgelden".

Verbelen verklaarde dat niet de naziís maar het verzet in BelgiŽ terreur in Vlaanderen heeft gezaaid. Hij beweerde dat "98 procent van het uit 200.000 man bestaande partizanenleger in Vlaanderen, Brabant, Antwerpen en Limburg moordenaars, rovers en vrouwenverkrachters waren."

Het proces kwam er echter nooit en uiteindelijk werd het vonnis nietig verklaard. Op 21 december 1965 werd Verbelen vrijgesproken van medeplichtigheid van moord op 7 Belgen. Hij had onder "dwang" gehandeld. Hij volgde orders op van hogerhand. In 1967 werd bij hoger beroep zijn vrijspraak herroepen, maar het kwam niet meer tot vervolging.

Na zijn vrijlating schreef Verbelen diverse spionageromans. Hij hoopte dat hij met Warner Bross een contract kon sluiten voor een serie spannende tv-films.

Office of Special Investigations

In 1983 werd opnieuw onderzoek gedaan naar Verbelen. Dit keer vanuit de Verenigde staten. Een speciale eenheid, het Office of Special Investigations (OSI), kreeg toestemming van de procureur generaal Trot om Verbelens relatie met de Amerikaanse geheime dienst te onderzoeken, in het bijzonder de rekrutering van oorlogsmisdadigers na de oorlog door het CIC. Zoals ook in het geval van Klaus Barbie waarbij een formeel excuus werd aangeboden aan de Franse regering. Het OSI stelde vast dat het CIC gebruik had gemaakt van voormalige naziís en hen ongeacht hun oorlogsverleden had ingezet in de Koude Oorlog.

Overlijden

Op 28 augustus 1990 overleed Verbelen op 79-jarige leeftijd. Zijn begrafenis werd bijgewoond door 100 voormalige SSíers en neonaziís.

Definitielijst

nazi
Afkorting voor een nationaal socialist.

Bronnen

  • Algemeen Handelsblad, 21-08-1963, ĎDe internationale van MalmŲí.
  • De Telegraaf, 07-07-1962, 'Robert Jan Verbelen'.
  • De Tijd, 14-12-1965, 'Proces Verbelen, Ex Jezuïet zingt Vlaams strijdlied in rechtszaal'.
  • Leids Dagblad, 30-11-1965, ĎSSíer Verbelen: Ik ben onschuldigí.
  • Limburgs Dagblad, 30-11-1965, 'Verdacht van moord op 7 Belgen'.
  • Telegraaf, 09-05-1964, 'Deze man was mijn zwager'.
  • The New York Times, 08-01-1991, 'Robert Jan Verbelen Dies at 79; Belgian Served Nazis Then US'.
  • Wochenpresse, 24-06-1988, interview van Elisabeth Horvath met Verbelen.

  • Alexander Jocquť, De plaats van Robert Verbelen in de geschiedenis van de Vlaamse beweging, in: Wetenschappelijke Tijdingen, 2012, blz. 201-232.
  • Een studie van de Sipo Nebestelle Leuven december 1943-september 1944, Sam Vostens, Master 2009-2010.
  • Mijn eer is trouw, pamflet van de Vlaamse Militie Orde (Gent 1970).
  • Washington, National Archives and Records Administration (NARA) Record Group 263, box 53, R.J. Verbelen.

  • Ingebeeld.be
  • Roger Rutten
  • Serendib.be
  • Jan Lampo
  • De Zwerfkat

Pagina navigatie

Informatie

Artikel door:
Jochem Botman
Geplaatst op:
15-04-2017
Laatst gewijzigd:
16-04-2017
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.