Tankmunitie in Hitler-Duitsland (1933-1945)

7,5 cm KwK 37 L/24

In het begin van de oorlog, tussen 1939 en 1941, gebruikten Duitse troepen een kort 75mm kanon op tanks en pantservoertuigen. Vroege tankmodellen zoals de Panzer IV waren met dat korte 75mm wapen uitgerust. Het ging om het 75mm KwK 37 L/24 (L/23.5) kanon. Het L/24 kanon kon twintig graden omhoog en tien graden omlaag bewegen. Het kanon kon twaalf tot vijftien schoten per minuut afvuren. Het 75mm KwK 37 L/24 wapen kostte 8000 rijksmark, woog 490 kilogram, was 1,77 (1766.5mm) meter lang, had een effectief bereik van twee kilometer, een maximaal bereik van 6200 meter en kon een aantal munitiesoorten afschieten. De L/24 kon pantsergranaten, verschillende holle lading, brisant en nevelgranaten afvuren. De pantsergranaat heette ‘K.Gr.rot.Pz’, holle lading ‘Gr.38 Hl’, brisant ‘Sprenggranate 34’ en nevelgranaten ‘Nebel’. Met name de pantsergranaat en holle lading werden gebruikt tegen vijandelijke tanks. De pantsergranaat is een munitietype dat ontwikkeld is om staalbepantsering te doorboren. De eerste, in massaproductie geleverde tank met een 75mm kanon, was de Panzerkampfwagen IV. Het eerste 75mm tankkanon dat geproduceerd werd door Krupp in 1934 was het 75mm KwK 37 L/24 geschut. Voor het L/24 wapen was pantsermunitie beschikbaar. Voor de bewapening van gemechaniseerd geschut, zoals het stormgeschut III (StuG III), werd een versie van de L/24, de 7.5 cm (75mm) StuK 37, gebruikt. De 75mm KwK 37 L/24 was niet geschikt tegen zware tanks, maar was wel effectief tegen infanterie en licht gepantserde voertuigen. De korte loop en de lage mondingssnelheid van afgevuurde pantsergranaten zorgden ervoor dat holle lading en brisant vaak ingezet werden tegen lichte gepantserde doelen.

Toch was het 75mm L/24 kanon niet nutteloos tegen tanks. De ‘K.Gr.rot.Pz’ (‘APCBC’) granaat was geschikt voor het L/24 wapen. Vooral in de eerste oorlogsjaren, tussen 1939 en 1941, was de L/24 in staat vijandelijke tanks met de pantsergranaat uit te schakelen. Het ging vooral om lichte en middelzware tanks. Polen had licht gepantserde tanks en voertuigen die met de K.Gr.rot.Pz granaat vernietigd konden worden. In Frankrijk was het L/24 wapen vrijwel nutteloos tegen Franse zware tanks (Char B1). Na de confrontatie met de Sovjet T-34 tank en KV tanks in juni 1941 werd duidelijk dat de pantsergranaat niet bruikbaar was om die tanks op lange afstand uit te schakelen.

De K.Gr.rot.Pz was een granaat met een rode band (‘rot’: rood), woog ongeveer 6.8 kilogram en bereikte een snelheid van 385 tot 440 meter per seconde (m/s) in het L/24 kanon. De granaat is ongeveer 243mm lang (75x243R) en had een explosieve massa van plusminus 80 gram. De granaat penetreerde ongeveer 56 mm staal tot op een afstand van tien meter, 54 mm tot op een afstand van 100 meter, 50 mm op een afstand van 500 meter, 46 mm tot op een afstand van een kilometer, 42 mm tot op een afstand van anderhalve kilometer en 38 mm tot op een afstand van twee kilometer. In een hoek van dertig graden doorboorde de granaat ongeveer 41 mm staal tot op een afstand van honderd meter.

Sovjet T-34 tanks hadden een pantser met een dikte van 40 tot 45mm. De voorkant van de T-34 kon in theorie met de K.Gr.rot.Pz doorboord worden, het schuine pantser van T-34 zorgde er echter voor dat granaten vaak afketsten. De zij- en achterkant van T-34 (45mm) zijn kwetsbaar. Het pantser van de Sovjet KV-1 tank, 70 tot 75mm, was voor de K.Gr.rot.Pz echter ondoordringbaar. Omdat de granaat ‘slechts’ 56 mm staal tot tien meter en 54 mm tot honderd meter doorboorde, kon de KV-1 met de pantsergranaat niet of nauwelijks vernietigd worden. De Duitse Panzerkampfwagen IV tanks, met name Ausf. A tot en met D, zijn erg kwetsbaar voor het 76,2mm kanon van KV-1. Duidelijk werd dat de K.Gr.rot.Pz grote schade veroorzaakte. Dat kwam door de explosieve inhoud. De pantsergranaat werd tijdens de oorlog gebruikt in verschillende voertuigen zoals de ‘Stummel’. Tegen zware tanks presteerde de granaat, met name vanaf 1941 na de confrontatie met T-34 en KV, slecht. Daarom besloten Duitse ingenieurs en het Duitse leger nieuwe pantsergranaten te produceren.

Holle lading werd tussen 1940 en 1945 gebruikt tegen zware tanks en voertuigen. De Duitse ‘Gr. 38 Hl’ is een hollelading- granaat die in verschillende Duitse kanonnen gebruikt werd. Net als ‘Panzergranate 39’ en ‘Panzergranate 40’ werd de Gr. 38 Hl gebruikt in ‘KwK’ (Kampfwagenkanonen). De eerste versie heette ‘Gr.38 H1’. Die 4.5 kilogram wegende granaat had een penetratievermogen van 45mm staal tot twee kilometer en was niet erg succesvol. Om dikker staal te penetreren werden verschillende versies, gebaseerd op de Gr.38 Hl, geproduceerd. Een drietal soorten (A, B en C) fabriceerden de Duitsers. In 1940 en 1941 gebruikten Duitse troepen de 75mm Gr. 38 Hl/A in het korte KwK 37 L/24 ‘Stummel’ (stomp) kanon. Dat kanon kon AP (pantser), HE (brisant) en HEAT (holle lading) munitie tot twee kilometer afvuren. Holle lading bestaat uit een metalen omhulsel waarin springstof is aangebracht. De neus van de granaat is hol en een koperlegering is aan de binnenkant bij de springstofconus aangebracht. Springstof zit achter een koperen bekleding en zorgt ervoor dat na de explosie koper en metaal als een soort ‘straal’ naar voren worden geperst (Munroe effect). De kinetische energie is erg groot. Het getroffen pantserstaal wordt vloeibaar en metaalsplinters vliegen door het interieur van de tank. Feit is dat holle lading grote schade veroorzaakt. De Gr.38 Hl werd zoals gezegd in een drietal productieversies of varianten geproduceerd. De eerste succesvolle ‘A’ versie, ‘Gr.38 Hl/A’, ‘Gr. 38 Hl/A’ of ‘Gr. 38HL/A’ genoemd, woog 4.4 kilogram en werd met een snelheid van 450 meter per seconde uit het korte 75mm L/24 kanon afgeschoten. Het penetratievermogen van de A variant was ongeveer 70 mm staal tot twee kilometer (in een hoek van 30 graden). De ‘B’ variant (Gr. 38 Hl/B of Hl.Gr 38B), woog 4.57 (4.6) kilogram en penetreerde plusminus 75 mm staal tot twee kilometer. De derde ‘C’ variant woog 4.8 kilogram en penetreerde 100 of 115 mm staal tot twee kilometer. Het korte 75mm L/24 kanon profiteerde van de relatief hoge penetratiewaarden van holle lading. Na de inval in de Sovjet-Unie op 22 juni 1941 konden Duitse troepen met Gr.38 Hl munitie vijandelijke tanks vernietigen. Ook de Sovjet T-34 tank kon met holle lading vernietigd worden. Feit is het gegeven dat Gr. 38 Hl soms ‘Gr38 H1’ genoemd wordt.

‘Tussenpantser’ werd in de oorlog geproduceerd om holle lading onschadelijk te maken. De Duitse ‘Schürzen’ zijn daar een duidelijk voorbeeld van. Die staalplaten werden geïntroduceerd om Sovjet antitankwapens tegen te houden. Door een extra pantserplaat op een afstand van het hoofdpantser te monteren wordt het explosieve effect van holle lading gereduceerd. Tegenwoordig zijn veel tanks beschermd tegen holle lading door verschillende chemische samenstellingen van pantserplaten.

(de belangrijkste Gr. 38 munitie met technische gegevens)
Gr.38 Hl/A(‘HEAT’: holle lading) Gr.38 Hl/B(‘HEAT’: holle lading) Gr.38 Hl/C (‘HEAT’: holle lading)
Gewicht: 4.4 kg Gewicht: 4.57-4.6 kg Gewicht: 4.8 kg
Snelheid: 450m/s Snelheid: 450m/s Snelheid: 450m/s
Penetratievermogen: ongeveer 70mm tot 2000 meter Penetratievermogen: ongeveer 75mm tot 2000 meter Penetratievermogen: 100-115mm tot 2000 meter

Brisant werd in de Tweede Wereldoorlog gebruikt tegen 'zachte' doelen: infanterie en lichte voertuigen. Het 75mm L/24 kanon was geschikt om brisant af te schieten. De Duitse brisantgranaat ‘Sprenggranate 34’, ‘Sprengranatpatrone 34’, of ‘Sprenggranat-Patrone 34’, werd gebruikt in het 75mm KwK 37 L/24 ‘Stummel’ kanon en de 75mm KwK 40 L/43, L/48 en 75mm ‘PaK’ wapens (Panzerabwehrkanone). Het L/24 wapen werd geïnstalleerd in verschillende Panzerkampfwagen IV modellen (A tot en met F1) en StuG III (stormgeschut III) voertuigen. Sprenggranate 34 woog ongeveer 8.71 kilogram. Het projectiel van Sprenggranate 34 woog 5.7, 5.74, 5.75 of 5.8 kilogram (bronnen geven verschillende eenheden), en werd met een snelheid van 550 tot 570 meter per seconde afgevuurd. Explosieve inhoud bestond uit 640 tot 690 gram TNT of Amatol (mix van TNT en ammoniumnitraat). De ontsteking van Sprenggranate 34 in het 75mm KwK 40 en PaK 40 wapen heette ‘Kl.A.Z.23’. De kleur van Sprenggranate 34 was olijfgroen. Het deel van de schokbuis van de granaat was het type C/22 of C/22 St. De granaat kon worden gebruikt tegen infanterie en lichte, niet of nauwelijks gepantserde kleine voertuigen zoals trucks en auto’s. Tegen tanks was de granaat vrijwel nutteloos.

Definitielijst

brisantgranaat
Of springgranaat, geschutprojectiel met een krachtige springlading van trotyl (zie TNT), hexoliet, hexogeen, pentoliet en/of pentriet.
infanterie
Het voetvolk van een leger (infanterist).
kanon
ook bekend als Kanone (Du) en Gun (En). Wordt vaak gebruikt om allerlei geschut aan te duiden. Eigenlijk slaat de term op vlakbaan geschut. Wordt gekenmerkt door een langere loop en grotere dracht.
massaproductie
Het maken van een grote hoeveelheid van hetzelfde produkt.
Sovjet-Unie
Sovjet Rusland, andere naam voor de USSR.
TNT
Trinitrotolueen. Springstof. Voornamelijk gebruikt in bommen en zwaardere granaten.

Pagina navigatie

Informatie

Artikel door:
Ruben Krutzen
Geplaatst op:
26-08-2017
Laatst gewijzigd:
29-08-2017
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.