Internationaal Militair Tribunaal (IMT) Neurenberg

Begin van het proces

Het proces kende vier aanklagers: de gerechtelijk adviseur van de kroon Sir Hartley Shawcross (namens Groot-Brittannië), de rechter van het Amerikaanse Supreme Court Robert Jackson (namens de Verenigde Staten), luitenant-generaal Roman A. Rudenko (namens de Sovjet-Unie) en François de Menthon, later vervangen door Auguste Champetier de Ribes (namens Frankrijk). Jackson werd geassisteerd door Colonel Telford Taylor, William Kaplan, Thomas Dodd en Richard Sonnenfeldt. Daarnaast had hij een staf van meer dan 200 medewerkers. Shawcross werd geassisteerd door Major Sir David Maxwell-Fyfe en Sir John Wheeler-Bennett. De Britse staf bestond uit slechts 34 personen. De Franse en Russische delegatie was nog kleiner. Elk land vaardigde een rechter en een plaatsvervanger af. Dit waren voor de Sovjet-Unie: generaal-majoor Iona T. Nikitchenco en luitenant-kolonel Alexander F. Volchkov, voor Groot-Brittannië: Lord Justice Colonel Sir Geoffrey Lawrence en Sir Norman Birkett, voor de Verenigde Staten: Francis Biddle en John Parker en voor Frankrijk: Henri Donnedieu de Vabres en Robert Falco. Falco was van Joodse afkomst en was daarom eind 1940 uit zijn functie ontheven. Op 14 november 1945 ontmoetten de rechters elkaar voor het eerst. De Brit Lawrence werd tot president van het hof benoemd, omdat hij de enige was die voor alle partijen aanvaardbaar was. De Russen wilde geen Amerikanen, de Amerikanen wilde geen Russen of Fransen en de Fransen waren tegen een Russische president. De voorbereidende zittingen vonden plaats op 14, 15, en 17 november.

Op 20 november 1945 begon het proces. Het moest een normaal proces worden, zonder ceremoniële pracht. De Russische rechters droegen militaire uniformen. De anderen zwarte toga’s. Ze waren blootshoofds. Door de aanwezigheid van het Amerikaanse bewakingspersoneel, het groot aantal verdachten en de Russische rechters in uniform, was duidelijk dat dit geen normaal gerechtelijk proces was. De opperrechter opende om 15:00 uur officieel de eerste zitting van het tribunaal. Vervolgens werd de uit 85 pagina’s bestaande aanklacht voorgelezen. Door eindeloze formaliteiten ontstond er al gauw een sfeer van verveling in de rechtbank. Nadat de aanklacht was voorgelezen, moesten de verdachten aangeven of zij zichzelf schuldig of onschuldig achten (dit is gebruikelijk in het Anglo-Amerikaanse rechtssysteem). Alle verdachten verklaarden zich onschuldig. Toen Göring de gelegenheid kreeg om zich over de aanklacht uit te laten, wilde hij een redevoering afsteken. Hem werd het zwijgen opgelegd. De meeste verdachten verklaarden zich in de zin van de aanklacht niet schuldig. Wellicht verklaarden zij dit omdat zij beseften dat zij zich wel degelijk aan misdaden hadden schuldig gemaakt, maar volgens hen niet in de zin van de misdaden uit de aanklacht. Jodl gaf aan dat hij altijd gehandeld had uit een rein geweten.

Daarna nam Jackson het woord. Hij sprak uit dat het tribunaal niet uit was op wraak op het Duitse volk, maar op de bestraffing van de schuldigen. Ook verklaarde hij onomwonden dat elke verdachte voor onschuldig werd gehouden, tot het tegendeel was bewezen. Jackson benoemde in zijn openingswoord de vermeende nadelen van het proces en weerlegde deze. Hij beaamde dat het hier een vorm van overwinnaarsrechtspraak betrof, maar de berechting kon niet worden overgelaten aan de verslagenen. Jackson wees er op dat dat na de Eerste Wereldoorlog ook niet had gewerkt. De verdachten hadden een eerlijke kans om zich te verdedigen. Toen zij aan de macht waren, hadden zij die zelf maar zelden gegeven aan de personen die werden vervolgd. Het was een proces voor de menselijkheid, om te voorkomen dat tirannie zou wederkeren. Het openingswoord maakte veel indruk op de aanwezige journalisten. Ook zijn collega’s spraken er met lof over. De daarop volgende zittingen waren een stuk minder spectaculair. Deze bestonden voornamelijk uit het voorlezen van bewijsstukken. De journalisten klaagden erover dat de zittingen steeds langdradiger werden.

Mede om de monotonie wat te doorbreken, kregen de verdachten op 29 november 1945 een film te zien over de bevrijding van de concentratiekampen. Er werden onder meer beelden getoond die waren gemaakt na de bevrijding van Buchenwald, Bergen-Belsen en Dachau. Zij waren hierdoor geschokt. Een aantal van hen, onder wie Funk, Fritzsche en Von Schirach, huilden. Volgens sommigen deden zij dit eerder omdat zij nu wisten dat zij hun straf niet konden ontlopen, dan uit medelijden met de slachtoffers. Alfred Jodl (vanaf 1939 Chef van de Staf Operaties van het OKW) bestempelde het bestaan van de concentratiekampen tegenover Gilbert als een schande die alles (het gehele Derde Rijk) bezoedelt. Arthur Seyss-Inquart (tijdens de oorlog de Rijkscommissaris van het bezette Nederland) gaf aan dat het hem aangreep, maar dat hij het wel vol hield, waarschijnlijk doelde hij hiermee op het proces. Schacht was kwaad dat hij naast deze criminelen moest zitten en dat het onvergeeflijk was dat hij deze film had moeten kijken, temeer omdat hij zelf ook in een kamp had gezeten. Hjalmar Schacht was van 1933 tot 1939 president van de Reichsbank en van 1934 tot 1937 minister van Economische Zaken. Later raakte hij betrokken bij het verzet tegen Hitler. Na de aanslag en staatsgreep van 20 juli 1944 werd hij opgepakt en geïnterneerd in Ravensbrück en later in Flossenbürg. De meeste verdachten ontkenden dat zij op de hoogte waren van het bestaan van de kampen, of dat zij er slechts geruchten over hadden vernomen. Velen gaven aan dat zij het simpelweg niet begrepen. Keitel verklaarde dat hij zich schaamde om een Duitser te zijn. Hess bestempelde de beelden als propaganda. Hij deed echter wel meer vreemde uitspraken tijdens het proces. Hij schijnt tegen Göring te hebben opgemerkt dat "deze poespas binnen een maand verdwenen" zou zijn en dat hij (Göring) snel Führer zou zijn van het Duitse volk.

Behalve de presentatie van documenten werden er ook een aantal getuigen opgevoerd door de aanklagers. Op 30 november 1945 maakte de eerste zijn opwachting, de voormalige Generalmajor Erwin von Lahousen, die onder meer werkzaam was geweest bij de Abwehr. Hij verklaarde over de voorbereiding van de aanval op Polen en de plannen om de Poolse intelligentsia en Russische krijgsgevangenen te vermoorden, waar onder meer Keitel en Von Ribbentrop de orders voor hadden gegeven. Hij verhaalde ook over het verzet dat binnen de Abwehr onder leiding van Admiral Wilhelm Canaris was beraamd tegen Adolf Hitler. Göring merkte hierna op dat ze deze verrader na de aanslag van 20 juli 1944 en de daarop volgende zuivering over het hoofd hadden gezien. Hij verweet de getuigen dat zij zo makkelijk hun ziel verkochten aan de vijanden van Duitsland. Jodl en Keitel namen het Von Lahousen kwalijk dat hij zijn officierseer had geschonden.

Veel hooggeplaatste nazi’s waren bereid om open kaart te spelen. Op 30 januari 1946 getuigde de voormalige Generalfeldmarschall Friedrich Paulus, voornamelijk over de planning van operatie Barbarossa. De militairen en Göring waren furieus op deze verrader, mede omdat hij hen beschuldigde van het voorbereiden van de aanval op de Sovjet-Unie. De verklaring van de voormalige SS-Gruppenführer Otto Ohlendorf over het optreden van de Einsatzgruppen die in Oost-Europa honderdduizenden Joden hadden vermoord, maakte veel indruk. Ook de getuigenis van Rudolf Höss, de kampcommandant van Auschwitz, schokte de wereld. Hij verklaarde openlijk over de moord op meer dan een miljoen Joden en anderen in gaskamers. Höss werd mede opgeroepen op verzoek van Kaltenbrunner. Hij gaf aan dat Kaltenbrunner inderdaad, zoals die zelf had beweerd, nooit in Auschwitz geweest was. Toen de Russen beelden lieten zien uit de concentratiekampen Auschwitz en Majdanek, bestempelde hij dit als Sovjetpropaganda. Toen Gilbert Fritzsche confronteerde met de uitspraak van Göring, noemde de voormalige propagandamedewerker hem een schande voor het Duitse volk. Dönitz verklaarde, nadat hij geconfronteerd was met deze beelden, dat hij begreep dat er grond was voor de beschuldiging in Neurenberg.

Begin maart 1946 sloten de aanklagers de presentatie van het bewijs voor de aanklacht.
Eind december 1945 verliet Kelley Neurenberg. Voor zijn gevoel had hij genoeg informatie over de verdachten verzameld. De meeste verdachten vonden het jammer dat hij vertrok. Alfred Rosenberg schreef hem een brief waarin hij hem bedankte en aangaf Kelley’s vertrek te betreuren. Op 3 januari 1946 arriveerde zijn vervanger in Neurenberg, Major Leon Goldensohn.

Definitielijst

Eerste Wereldoorlog
Ook wel Grote Oorlog genoemd, conflict dat ontstond na een groei van het nationalisme, militarisme en neo-kolonialisme in Europa en waarbij twee allianties elkaar bestreden gedurende een vier jaar durende strijd, die zich na een turbulent begin, geheel afspeelde in de loopgraven. De strijdende partijen waren Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland aan de ene kant (de Triple Entente), op den duur versterkt door o.a. Italië en de Verenigde Staten, en Duitsland, Bulgarije, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk aan de andere kant (de Centrale Mogendheden of Centralen). De strijd werd gekenmerkt door enorme aantallen slachtoffers en de inzet van vele nieuwe wapens (vlammenwerpers, vliegtuigen, gifgas, tanks). De oorlog eindigde met de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland en zijn bondgenoten in 1918.
Führer
Duits woord voor leider. Hitler was gedurende zijn machtsperiode de führer van nazi-Duitsland.
nazi
Afkorting voor een nationaal socialist.
propaganda
Vaak misleidende informatie die gebruikt wordt om aanhangers / steun te winnen. Vaak gebruikt om ideele en politieke doelen te verwezenlijken.
Rijkscommissaris
Titel van onder andere Arthur Seyss-Inquart, de hoogste vertegenwoordiger van het Duitse gezag tijdens de bezetting in Nederland.
Sovjet-Unie
Sovjet Rusland, andere naam voor de USSR.
staatsgreep
Poging om met geweld de macht in de staat over te nemen.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Naast de Amerikaanse aanklager Jackson kende het proces nog drie eerste aanklagers: Shawross, Rudenko en De Menthon
(Bron: Wikipedia)


De Amerikaanse rechters:Francis Biddle en John Parker
(Bron: Wikipedia)


De Russische rechters met in het midden:Iona Timofejevitsj Nikitsjenko
(Bron: Wikipedia)


De Franse rechters met midden Henri Donnedieu de Vabres en rechts Robert Falco
(Bron: Wikipedia)


In het midden de Britse rechters: Lord Justice Colonel Sir Geoffrey Lawrence en Sir Norman Birket
(Bron: Wikipedia)

Informatie

Artikel door:
Wesley Dankers
Geplaatst op:
07-11-2017
Laatst gewijzigd:
26-04-2018
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.