Internationaal Militair Tribunaal (IMT) Neurenberg

Veroordelingen

Op 4 juli 1946, na 170 zittingsdagen, begonnen de pleidooien van de verdedigers en daarna die van de aanklagers. Op 26 juli 1946 begon Jackson met zijn slotpleidooi. Hij gaf een samenvatting van het proces en de eerder gedane verklaringen van verdachten en getuigen. Hij verklaarde dat de terreur van Tortimada (de Spaanse inquisitie) verbleekte bij de inquisitie van de nazi’s en dat de oorzaken (de personen en principes die hadden bijgedragen aan het ontstaan) van deze gebeurtenissen (de misdaden die waren gepleegd in naam van Hitler en het Derde Rijk) moesten worden uitgeroeid.

Als reactie op alle ontkenningen van de verdachten merkte hij cynisch op:
"Dit is het totaalbeeld van Hitlers regering: Een tweede man (Göring), die niets afwist van de excessen van de door hemzelf gecreëerde Gestapo en geen weet had van het program ter uitroeiing van de Joden terwijl hij meer dan tien decreten van die strekking tekende, een derde man (Hess), die als een boodschappenjongen de bevelen van de Führer doorgaf, een minister van buitenlandse zaken (Ribbentrop), die weinig van buitenlandse zaken en niets van buitenlandse politiek afwist, een veldmaarschalk (Keitel), die legerorders uitvaardigde zonder de praktische gevolgen ervan te doorzien, een partijfilosoof (Rosenberg), die geïnteresseerd was in historisch onderzoek maar geen idee had van het geweld waartoe zijn filosofie opriep, een president van de Reichsbank (Funk), die totaal niet op de hoogte was van wat er in de kluizen van zijn bank omging. (...) Als men deze mannen voor onschuldig zou verklaren, zou men met evenveel recht kunnen beweren dat er geen oorlog is geweest, niemand is vermoord en geen enkele misdaad is begaan."

Jackson was 3,5 uur aan het woord. Hij benadrukte ook het belang van de opname van het misdaad tegen de vrede in het internationale recht. Zijn medeaanklagers roemden het stuk. Zijn Amerikaanse medeaanklager Telford Taylor beschreef Jacksons requisitoir als "Overdreven en ruw, maar uiterst effectief". De verdachten vonden het beledigend, omdat hun verdediging er niet in was betrokken. Shawcross, de Britse aanklager, ging in zijn slotwoord in op de wettigheid van het tribunaal. De Russische aanklager Rudenko formuleerde tot slot de eis tegen de verdachten op 30 juli. Jackson vertrok hierna naar de VS om zijn positie in het Hoog Gerechtshof weer in te nemen. In de daaropvolgende week werden de getuigen ondervraagd voor de aanklacht tegen groepen en organisaties. Rudenko sloot op 30 augustus de procedure tegen de organisaties. Uiteindelijk zouden het Leiderskorps, de NSDAP, de Gestapo, de Sicherheitsdienst en de Schutzstaffel (SS) worden veroordeeld als criminele organisatie.

De geallieerden deden veel moeite om het proces onder de aandacht van het publiek te brengen. Er waren een miljoen bekendmakingen verspreid in Duitsland, waarin het proces van Neurenberg werd aangekondigd. In de zaal was plek voor 250 journalisten. Elk land had recht op een aantal plaatsen, namens de Amerikanen waren er 100 journalisten aanwezig, namens Groot-Brittannië 50, namens Frankrijk 40 en de Sovjet-Unie leverde ongeveer 30 journalisten. De Duitsers kregen 5 plaatsen toegewezen op de perstribune. Het proces domineerde maandenlang de internationale pers. De gewone burgers in Neurenberg schijnen zich overigens weinig geïnteresseerd te hebben voor het tribunaal. Zij hadden andere zorgen aan hun hoofd. De stad lag in puin en de voedselsituatie was slecht. Bovendien gingen zij ervan uit dat het net zoals in de nazitijd gebruikelijk was, een kort showproces zou worden.

Veel bekende journalisten en schrijvers deden verslag van het proces, zoals Erich Kästner (Duits auteur), Erika Mann (de dochter van de bekende Duitse schrijver Thomas Mann), Alfred Döblin (Duitse schrijver, onder meer bekend van 'Berlijn Alexanderplatz'), John Dos Passos (een bekend Amerikaans auteur), Ilja Ehrenburg (bekende journalist uit de Sovjet-Unie), Willy Brandt (journalist en latere Bondskanselier van West-Duitsland), Walter Cronkite (journalist, werd later in Amerika bekend als nieuwslezer bij CBS), Ernest Hemingway (Amerikaans schrijver), John Steinbeck (Amerikaans auteur, won in 1962 de Nobelprijs voor de literatuur) en Rebecca West (Brits schrijfster, deed voor de Amerikaanse krant The New Yorker verslag van het proces). Het trefpunt voor de correspondenten was een voormalige school bij het Paleis van Justitie. Zij gingen familiair met elkaar om. De journalisten werden niet gecensureerd. De geallieerde mogendheden gaven wel een aantal richtlijnen uit, waarmee zij rekening moesten houden bij hun publicaties.

Een aantal van de journalisten was van Joodse afkomst. Een van hen, Ernest Michel, had Auschwitz overleefd, en deed namens het Duitse onafhankelijke persbureau DANA verslag van het proces. Hij schreef in een van zijn artikelen: "Ik staarde naar deze bende. Ik kon mijn ogen niet van hen afwenden. Dat waren de mannen die de Joden in Europa hadden willen uitroeien. Soms wilde ik van de perstribune springen om ze door elkaar te schudden en ze in het gezicht te schreeuwen: waarom hebben jullie ons dat aangedaan? Waarom hebben jullie mijn vriend Walter gedood? Waarom hebben jullie Leo, Janek en Chaim opgehangen? Waarom?"

Op 31 augustus 1946 droegen de verdachten hun slotverklaringen voor. De meeste verklaringen hadden een vast stramien. Veel aangeklaagden gaven aan dat zij bezwaren hadden tegen het hof en dat zij alleen bevelen hadden uitgevoerd. Zij gaven toe dat er in het Derde Rijk vreselijke misdrijven hadden plaatsgevonden. Geen enkele verdachte erkende echter dat hij persoonlijk schuldig was. Velen beweerden dat zijzelf pas bij het tribunaal kennis hadden genomen van de gepleegde misdaden. Alleen de slotverklaring van Rudolf Hess week hiervan af. Hij hield een warrig betoog, totdat de president hem onderbrak omdat hij te lang aan het woord was. Vervolgens verklaarde Hess dat hij nergens spijt van had. Vanaf 2 september 1946 begonnen de rechters officieel met hun beraadslaging. Het tribunaal werd hermetisch afgesloten. Er vonden heftige discussies plaats. De Russische rechter pleitte ervoor om alle aangeklaagden te laten ophangen. De Franse rechter stelde voor om de militairen onder de veroordeelden te executeren middels een vuurpeloton. De Amerikaanse en Russische rechters stemden hier niet mee in, omdat de militairen hun militaire eer hadden geschonden. Over Speer werd naar verluidt twee dagen gediscussieerd. Hierbij waren behalve de rechters ook hun plaatsvervangers aanwezig. De twee Russische rechters en de Amerikaan Francis Biddle pleitten voor de executie van Speer. De andere rechters en plaatsvervangers gingen hier niet in mee.

Al voordat de vonnissen waren uitgesproken, was de beul al aangesteld. Dit was de Amerikaan John Woods, die naar zijn eigen zeggen reeds 347 misdadigers had opgehangen. In augustus kreeg hij de opdracht om naar Neurenberg te komen.

Van tevoren hield een klein groepje journalisten opiniepeilingen over welke nazi’s zouden worden veroordeeld. De 32 respondenten waren het alleen eens over het doodvonnis voor Göring, Von Ribbentrop en Kaltenbrunner. Jackson, die naar aanleiding van het vonnis weer in Neurenberg was, had cynisch voorgesteld om de verdachten zelf te laten stemmen over de schuld van hun medeverdachten. Dan zouden zij volgens hem allen schuldig worden verklaard.

Op 30 september en 1 oktober 1946 werden de vonnissen voorgelezen in kamer 600 door opperrechter Lawrence. Hermann Göring, Joachim von Ribbentrop, Wilhelm Keitel, Ernst Kaltenbrunner, Alfred Rosenberg, Hans Frank, Wilhelm Frick, Julius Streicher, Fritz Sauckel, Alfred Jodl, Arthur Seyss-Inquart en Martin Bormann (bij verstek) werden veroordeeld tot de dood door de strop. Rudolf Hess, Walter Funk en Erich Raeder kregen levenslange gevangenisstraf, Baldur von Schirach en Albert Speer twintig jaar, Konstantin von Neurath vijftien jaar en Karl Dönitz tien jaar. De beklaagden Hans Fritzsche, Franz von Papen en Hjalmar Schacht werden door het Tribunaal vrijgesproken en na de schorsing van de zitting waarop de vonnissen werden voorgelezen op vrije voeten gesteld. Nadat het vonnis was uitgesproken, werden de verdachten teruggeleid naar hun cel. De ter dood veroordeelden mochten hierna alleen nog maar met handboeien om de cel verlaten. Het proces, dat 315 dagen had geduurd, waarbij in totaal 2.736 documenten waren overgelegd, 29 getuigen waren opgeroepen en dat 4.435.719 dollar had gekost kwam hiermee tot een eind.

Von Papen en Schacht hadden vanaf 1937 geen belangrijke functie meer vervuld. Zij waren daardoor niet rechtstreeks betrokken bij de (voorbereidingen van de) oorlog. Zij hadden echter wel bijgedragen aan het aan de macht komen van Hitler. Dit gold met name voor Von Papen. Jackson had over de voormalige Vicekanzler opgemerkt dat hij de stijgbeugel had vastgehouden voor Hitler. Op hem rustte dan ook een morele schuld. De Franse en Russische rechter hadden overigens gepleit voor een veroordeling van Von Papen. Een verdachte kon conform artikel 4 onder c van het Handvest van Neurenberg alleen schuldig worden verklaard en veroordeeld als minstens drie rechters zich hier voor uitspraken. Dit leiden tot de vrijspraak voor Von Papen. Fritzsche werd vrijgesproken, omdat hij het Duitse volk volgens het tribunaal niet tot gruweldaden had aangezet. Hij had alleen berichten doorgegeven en weinig bijgedragen aan de opstelling van de propagandacampagnes. De Russische rechter gaf een dissenting opinion (afwijkende mening) waarin hij zich uitsprak voor een veroordeling van de propagandamedewerker. Fritzsche was naar verluidt zeer verbaasd over zijn vrijspraak en verheugd dat hij niet naar Rusland werd gestuurd. De drie vrijgesprokenen bleven op hun eigen verzoek nog een paar dagen in de gevangenis, omdat zij bang waren voor de Duitse volkswoede. Direct na hun vrijspraak werd hun een arrestatiebevel overhandigd door een Duitse politieagent. Zij werden gedagvaard voor een Duitse rechtbank wegens hun gedrag tijdens de oorlog. Fritzsche kreeg een gevangenisstraf van negen jaar opgelegd door een Denazificatierechtbank. In september 1950 werd hij vrijgelaten. Hij overleed drie jaar later aan kanker. Von Papen werd veroordeeld tot acht jaar gevangenisstraf. In 1949 werd hij weer op vrije voeten gesteld. Hij overleed op 2 mei 1969. Schacht werd wel aangeklaagd, maar niet veroordeeld. Hij stierf op 3 juni 1970.

Definitielijst

Führer
Duits woord voor leider. Hitler was gedurende zijn machtsperiode de führer van nazi-Duitsland.
geallieerden
Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, Italië en Japan gedurende WO 2.
nazi
Afkorting voor een nationaal socialist.
proces van Neurenberg
Proces in 1946 van een geallieerd militair tribunaal tegen de belangrijkste vertegenwoordigers van het Nazi regime. Zij stonden als oorlogsmisdadigers terecht.
Sovjet-Unie
Sovjet Rusland, andere naam voor de USSR.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


De berichtgeving in de speciale uitgave van de "Süddeutschen Zeitung" van 1.10.1946
(Bron: Bundesarchiv, Bild 146-1990-032-29A / Unknownwikidata:Q4233718 / CC-BY-SA 3.0)


Ook in Nederland werd het proces onder de aandacht van het publiek gebracht
(Bron: BeeldbankWo2)


Brig.Gen. Robert L. McClure en Brig.Gen. Watson geven een persconferentie voor Duitse verslaggevers bij het proces in Neurenberg
(Bron: BeeldbankWo2)


John Chris Woods was een Amerikaans master sergeant en beul van het 3e Amerikaanse Leger
(Bron: Wikipedia)

Informatie

Artikel door:
Wesley Dankers
Geplaatst op:
07-11-2017
Laatst gewijzigd:
20-04-2018
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.