Keitel, Wilhelm

Relatie met Hitler

Op 24 juni 1941 betrok Adolf Hitler met zijn persoonlijke staf, onder wie Keitel en Jodl, het nieuwe hoofdkwartier in Oost-Pruisen, de 'Wolfsschanze'. In de Wolfsschanze gold een vaste dagroutine. Om 12:00 uur ’s middags was de stafbespreking tussen Hitler, Keitel, Jodl en andere officieren. Hierna werd de lunch genuttigd. Jodl zat bij het eten links van Hitler, terwijl Keitel tegenover hem zat. Om 18:00 uur was de tweede stafbespreking in kleinere kring onder voorzitterschap van Alfred Jodl. Deze besprekingen duurden vaak meer dan twee uur. Hitler verstevigde steeds meer zijn invloed op de Wehrmacht. Nadat de slag om Moskou begin december 1941 was verloren werd Walther von Brauchitsch op 19 december ontslagen en nam Hitler zelf het bevel over de landmacht op zich. Ook andere generaals zoals Generalfeldmarschall Fedor von Bock, bevelhebber 'Heeresgruppe Mitte' en Generaloberst Heinz Guderian, de bevelhebber van 'Panzergruppe 2' werden samen met tientalle andere generaals en lagere commandanten ontslagen, omdat zij volgens Hitler gefaald hadden. De administratieve taken van Von Brauchitsch werden overgedragen aan Keitel. Dit betekende feitelijk dat nu ook het OKH onder het OKW van Keitel en Jodl viel. In plaats van de staven samen te voegen, verordoneerde Hitler dat het OKH zich moest bezig houden met de strijd in het oosten, terwijl het OKW belast werd met de strijd in het westen. Dit waren de in West-Europa bezette landen en het strijdtoneel in Noord-Afrika. In juni 1942 splitste Hitler de zuidelijke legergroep in Rusland op. 'Heeresgruppe A' kreeg als opdracht om de olievelden in de Kaukasus te veroveren, terwijl 'Heersgruppe B' optrok tegen Stalingrad.

Om dichter bij het front te zijn verhuisde Hitler en zijn entourage in juli 1942 naar een hoofdkwartier nabij Vinnytsja in Oekraïne, genaamd 'Werwolf'. In eerste instantie waren de besprekingen in het hoofdkwartier van de Wehrmacht-staf. Nadat in 1942 het tij begon te keren aan het Oostfront, werd de sfeer ijziger. De besprekingen vonden voortaan plaats in de barak van Hitler en alles werd voortaan genotuleerd. Hitler klaagde er namelijk over dat zijn orders verkeerd werden geïnterpreteerd. Generalfeldmarschall Wilhelm List werd op 10 september 1942 ontslagen als bevelhebber van 'Heeresgruppe A', omdat zijn offensief op de Kaukasus niet het gehoopte succes had gehad en omdat Hitler beweerde dat List zijn bevelen niet had gehoorzaamd. Hitler nam hierna zijn functie over. Ook Generaloberst Franz Halder werd op 24 september 1942 uit zijn functie als Generalstabchef des Heeres ontheven en vervangen door Generaloberst Kurt Zeitzler, een jaknikker die rotsvast geloofde in de Führer. Volgens de historicus Ian Kershaw "symboliseerde het afdanken van de stafchef als een lege huls, het eindpunt van de capitulatie van de ooit zo machtige legertop voor de krachten waarmee het zich in 1933 had verbonden." Hitler schijnt in die dagen ook met het idee te hebben gespeeld om Jodl en Keitel te ontslaan en te vervangen door General der Panzertruppen Friedrich Paulus en Generalfeldmarschall Albert Kesselring. Vanwege de steeds verder verslechterende militaire situatie bij Stalingrad en het Middellandse Zeegebied kwam het niet zover, mede omdat de onlangs gepromoveerde Feldmarschall Paulus, als commandant van het '6. Armee' gevangen werd genomen na de verloren slag om Stalingrad.

Vanaf het voorjaar van 1942 bestond de machtigste groep in het Derde Rijk uit het trio Martin Bormann, Hans Lammers, chef van de 'Reichskanzlei' en Keitel. Zij isoleerden de Führer steeds meer. Albert Speer bestempelde het afschermen van Hitler van de buitenwereld door zijn directe omgeving als een groot probleem van het Nazi-regime. Dit probleem uitte zich volgens de minister van Bewapening vooral in de relatie tussen Hitler en zijn generaals. "Behalve van Keitel, die ‘zijn’ man was en hem alleen vertelde wat hij wilde horen, en van Jodl, wiens macht, juist omdat hij te onafhankelijk dacht, al snel werd ingetoomd, accepteerde Hitler wel informatie maar nooit tactisch advies."

Nadat de slag op Stalingrad in januari 1943 was uitgelopen op een catastrofale nederlaag, riep Joseph Goebbels, de minister van Propaganda, in een toespraak in het 'Sportpalast' in Berlijn op tot het voeren van een 'Totaler Krieg'. Alle economische inspanningen moesten worden gericht op het opvoeren van de oorlogsproductie en personen die niet werkzaam waren in voor de oorlog belangrijke sectoren moesten worden ingezet in de wapenindustrie of in dienst bij het leger. In de top van het Derde Rijk, die werd gekenmerkt door het feit dat (door Hitlers toedoen) de macht was verdeeld over verschillende elkaar beconcurrerende en overlappende instanties, ontstond al snel strijd over wie het gezag zou krijgen over het beleid dat samenhing met de Totale Oorlog. Op instigatie van Lammers werd een commissie van drie opgericht, bestaande uit hemzelf (namens de 'Reichskanzlei'), Martin Bormann (hoofd van de 'Parteikanzlei') en Keitel. Deze commissie stond boven de afzonderlijke ministeries en departementen en had als taak om alle inspanningen en maatregelen die samenhingen met de Totale Oorlog te coördineren. Het orgaan, dat werd aangeduid als 'Dreier-ausschuss', zou direct aan de Führer moeten rapporteren. De Commissie van Drie kon verordeningen uitvaardigen, maar was niet volledig autonoom. Hitler had zoals bij veel instanties altijd het laatste woord. De commissie kwam tussen januari en augustus 1943 elf maal bij elkaar, maar speelde weinig klaar. De ministeries en andere (partij)instellingen stonden niet toe dat er inbreuk werd gemaakt op hun bevoegdheden. Volgens Speer waren de leden van de commissie vanwege hun gebrek aan technische kennis niet in staat om hun taak uit te voeren.[1]

Noten

  1. Internationaal Militair Tribunaal, Verhoor Speer 2 (pag. 3), 20-06-1946

Definitielijst

Armee
Bestond uit meestal tussen de drie en zes Korps en andere ondergeschikte of onafhankelijke eenheden. Een Armee was ondergeschikt aan een Heeresgruppe of Armeegruppe en had in theorie 60.000 - 100.000 man.
capitulatie
Overeenkomst tussen strijdende partijen met betrekking tot de overgave van een land of leger.
Führer
Duits woord voor leider. Hitler was gedurende zijn machtsperiode de führer van nazi-Duitsland.
Heeresgruppe
Was de grootste Duitse grondformatie en was direct ondergeschikt aan het OKH. Bestond meestal uit een aantal Armeen met weinig andere direct ondergeschikte eenheden. Een Heeresgruppe opereerde in een groot gebied en kon een paar 100.000 man groot worden.
Nazi
Afkorting voor een nationaal socialist.
offensief
Aanval in kleinere of grote schaal.
Propaganda
Vaak misleidende informatie die gebruikt wordt om aanhangers / steun te winnen. Vaak gebruikt om ideele en politieke doelen te verwezenlijken.
Totale Oorlog
Een oorlog waarbij ook de burgerbevolking betrokken is en waarin alles in dienst is gesteld van de oorlogsvoering.

Pagina navigatie

Afbeeldingen

Bekijk video
Bekijk video

Beelden van Hitlers hoofdkwartier de Wolfsschanze.
(Bron: YouTube)


De bijeenkomst op donderdag 18 februari 1943 in het sportpaleis in Berlijn waar Goebbels oproept tot een 'Totaler Krieg' tegen het Rode gevaar.
(Bron: Bundesarchiv, Bild 183-J05235 / Schwahn / CC-BY-SA 3.0)


In april 1943 laten Adolf Hitler en Reichsminister Albert Speer [rechts] zich nieuwe wapens tonen [links: Keitel].
(Bron: Bundesarchiv, Bild 146-1971-016-25 / Heinrich Hoffmann / CC-BY-SA 3.0)


In 1943 ondertekent Wilhelm Keitel een getuigschrift voor Oberstleutnant i. G. Claus Graf Schenk von Stauffenberg.
(Bron: Wikimedia)

Informatie

Artikel door:
Wesley Dankers
Geplaatst op:
26-09-2018
Laatst gewijzigd:
28-11-2018
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.