Keitel, Wilhelm

Ondergang van het Derde Rijk

Ondertussen brokkelde het Derde Rijk steeds verder af. In het oosten rukte het Rode Leger op. In oktober 1944 overschreden zij de grens van Oost-Pruisen. De geallieerde legers waren enkele maanden eerder uit hun bruggenhoofd in Normandië gebroken en rukten gestaag op naar de grenzen van Duitsland. Tussen juni en september 1944 verloor de Wehrmacht een miljoen manschappen, ze werden gedood, gevangen genomen of raakten vermist.

Zelfs toen het voor Keitel als militair volkomen duidelijk moet zijn geweest dat het Derde Rijk op instorten stond, bleef zijn loyaliteit ongebroken en bleef hij Adolf Hitler bewonderen. Hij bleef zijn troepen aanmoedigen om de strijd voort te zetten. Hij loofde zelfs een beloning uit van 500 Reichsmark voor elke deserteur die werd gearresteerd. Keitel gaf ook opdracht dat de gifgasreserves naar Berlijn moesten worden gebracht. Goebbels pleitte ervoor om het gifgas daadwerkelijk in te zetten. Hitler wilde echter niet overgaan tot chemische oorlogvoering. Op 19 februari 1945 stelde Hitler (op instigatie van Goebbels) naar aanleiding van het bombardement op Dresden voor om de conventie van Genève te negeren en als represaille voor de aanval tienduizenden Amerikaanse en Britse krijgsgevangenen te executeren. Een voordeel van dit plan was volgens hem dat door de tegenmaatregelen die de geallieerden als gevolg hiervan tegen Duitse krijgsgevangenen zouden nemen, de militairen aan het westfront minder gauw zouden deserteren. Karl Dönitz, Alfred Jodl, Joachim von Ribbentrop en ook Keitel verzetten zich hevig tegen dit voornemen, juist vanwege de geallieerde tegenmaatregelen. Hitler liet het idee daarop varen.

In februari 1945 vestigde Hitler zich in de 'Führerbunker' onder de 'Reichskanzlei' in Berlijn. De eerste dagelijkse militaire bespreking was hier ’s middags. De tweede laat in de avond of ’s nachts. Deze konden uren duren. Adolf Hitler die er nooit goed tegen had gekund als iemand zijn mening niet deelde, accepteerde nu geen enkele tegenspraak meer. Behalve Heinz Guderian, inmiddels Generalstabchef waren er onder zijn generaals geen critici en Guderian werd op 28 maart door Hitler ontslagen en vervangen door General der Infanterie Hans Krebs. Keitel had dermate weinig gezag dat de jongere officieren hem inmiddels aanduiden als de Rijksgarageknecht.

Op 15 april benoemde Hitler Karl Dönitz tot zijn militaire vertegenwoordiger in het noorden en Albert Kesselring in het zuiden, voor het geval het Derde Rijk gesplitst zou worden. Op 16 april begon, met een Russische aanval, de slag om Berlijn. Op 20 april bereikten de Sovjettroepen de buitenwijken van de stad en namen de stad onder vuur. Keitel drong er net als veel anderen uit Hitlers gevolg bij Hitler op aan om Berlijn te verlaten en naar de Obersalzberg in Beieren te gaan. Hitler repliceerde: "Keitel, ik weet wat ik wil, ik zal doorvechten in Berlijn."

Op 22 april 1945 gaf Adolf Hitler het 'III. SS Germanische Korps' onder leiding van SS-Obergruppenführer Felix Steiner de opdracht het 1e Wit-Russische Front in de noordflank aan te vallen. Dit Duitse legerkorps bestond feitelijk niet meer, het had al zijn operationele eenheden al afgedragen aan het '9. Armee'. De versterkingen die het kreeg bestonden uit troepen van de marine en de Luftwaffe die geen enkele ervaring als infanterist hadden. Toen bleek dat Steiner niet tot de aanval overging, kreeg Hitler tijdens de militaire middagbespreking een woedeaanval. Tegenover Keitel en Alfred Jodl fulmineerde hij dat hij door iedereen verraden was en dat de troepen weigerden te vechten. Hij verklaarde dat de oorlog verloren was en dat iedereen wat hem betreft kon gaan, maar dat hij in Berlijn zou blijven. Joseph Goebbels wist hem te kalmeren. Alfred Jodl stelde voor om het '12. Armee' van General der Panzertruppe Walther Wenck dat gestationeerd was aan de Elbe opdracht te geven een poging te doen Berlijn te ontzetten. Hitler stuurde Keitel naar het hoofdkwartier van het '12. Armee'. De rest van het Wehrmachthoofdkwartier vestigde zich in Krampnitz bij Potsdam, het hoofdkwartier van het OKH.

De historicus Beevor schrijft over de komst van Keitel naar het hoofdkwartier van Wenck op 23 april: "Hij sprak de verzamelde officieren toe alsof het om een nazistische partijbijeenkomst ging; zwaaiend met zijn veldmaarschalksstokje riep hij hen op de Führer te gaan redden." Wenck gehoorzaamde echter niet. Hij wist dat het '12. Armee', dat slechts kon beschikken over drie divisies en geen tankondersteuning had, veel te zwak was om iets uit te richten tegen de overmacht van het Rode Leger. Het '12. Armee' voerde wel een aanval uit in oostelijke richting, maar deze had als enige doel om een corridor te vormen, zodat de manschappen van het ingesloten '9. Armee' onder leiding van General der Infanterie Theodor Busse naar de Elbe konden ontkomen. Wenck slaagde hierin, zodat de troepen zich konden overgeven aan de Amerikanen in plaats van de Sovjets. Intussen was voor veel hoge Duitse generaals duidelijk dat de slag om Berlijn was verloren. Zij weigerde nog langer soldaten te verspillen aan een zinloze strijd. Generaloberst Gotthard Heinrici gaf opdracht tot terugtrekking van het '3. Panzerarmee' van Generaloberst Hasso von Manteuffel. Toen Keitel dat ontdekte, werd hij woedend en gaf hij Heinrici de opdracht zich te melden op het OKW-hoofdkwartier, dat nu was gevestigd in Dobbin. Heinrici deed dit wijselijk niet, hij zou waarschijnlijk worden geëxecuteerd en hij dook onder tot het einde van de oorlog.

In de bunker hing nu de sfeer van totale paranoia. Op 28 april nam General der Infanterie Hans Krebs, Generalstabchef bij het OKH vanuit Hitlers bunker in Berlijn contact op met Keitel en Jodl en drong er op aan dat zij alle prioriteit zouden geven aan de bevrijding van Berlijn. De slag om Berlijn was echter zo goed als gestreden. Alfred Jodl weigerde de eenheden van Steiner in de slag in te zetten, ondanks aandringen van Keitel. De historicus Ian Kershaw schrijft: "In de bunker hing nu een sfeer waarin zelfs de schoothond Keitel en de altijd betrouwbare Jodl verdacht werden van verraad omdat zij Berlijn niet hadden weten te ontzetten." De volgende dag informeerde Hitler naar de voortgang van het '12. Armee' onder leiding van Walther Wenk. Keitel meldde in de vroege ochtend van 30 april dat er nergens Duitse aanvallen op Berlijn werden ondernomen en dat de situatie hopeloos was. Enkele uren later pleegde Adolf Hitler zelfmoord. Nadat Hitler dood was, begonnen de onderhandelingen tot overgave van de Duitse strijdkrachten. De nieuwe Rijkspresident Karl Dönitz weigerde vooralsnog onvoorwaardelijk te capituleren. Hij stelde een kabinet samen en handhaafde Alfred Jodl en Keitel op hun posten binnen het OKW. Naar verluidt nam Keitel tegenover Dönitz dezelfde houding aan als hij eerder had gedaan tegenover Hitler. Op 7 mei 1945 tekende Alfred Jodl in het hoofdkwartier van de geallieerde opperbevelhebber Dwight Eisenhower in Reims de onvoorwaardelijke capitulatie van de Duitse strijdkrachten. Omdat de Russische afgezant die de overeenkomst in reims getekend had, officieel niet gemachtigd was om op te treden namens het opperbevel van het Rode Leger, werd in Reims bepaald dat er een tweede ceremonie zou komen waarbij vertegenwoordigers aanwezig moesten zijn van alle Duitse land- zee en luchtstrijdkrachten. Joseph V. Stalin vond dat deze bijeenkomst in Berlijn moest plaatsvinden.

In de nacht van 8 op 9 mei 1945 tekende Keitel de ratificatie van de in Reims overeengekomen overeenkomst inhoudende de onvoorwaardelijke capitulatie van de Wehrmacht in het Sovjet-hoofdkwartier van Georgy K. Zhukov in de Berlijnse wijk Karlshorst. Keitel kreeg hierna de opdracht om naar Flensburg te gaan om zichzelf daar over te geven aan de geallieerden. Hij vertrok hier naar toe met 150 kg bagage en twee begeleiders. Begin mei vond de laatste bijeenkomst plaats van het OKW. Keitel zou hier verklaard hebben: "Als krijgsgevangene staat mij een veroordeling als oorlogsmisdadiger te wachten. Daarbij is mijn enige wens, mijn vroegere ondergeschikten een dergelijk lot te besparen. Mijn militaire carrière is ten einde, mijn leven nadert het einde."

Definitielijst

Armee
Bestond uit meestal tussen de drie en zes Korps en andere ondergeschikte of onafhankelijke eenheden. Een Armee was ondergeschikt aan een Heeresgruppe of Armeegruppe en had in theorie 60.000 - 100.000 man.
bruggenhoofd
Een aan de andere kant van een (natuurlijk)opstakel veroverd stuk land waaruit de aanvaller zijn aanval verder kan voorzetten.
capitulatie
Overeenkomst tussen strijdende partijen met betrekking tot de overgave van een land of leger.
conventie van Genève
De verzamelnaam voor vier verdragen die in Geneve zijn geformuleerd en die, onderdeel uitmakend van het internationaal recht, de rechtsregels bepaalt voor oorlogstijd. Deze verdragen hielden zich onder andere bezig met de behandeling van oorlogsslachtoffers en gewonde soldaten, de erkenning van het Rode Kruis als beschermd orgaan in oorlogstijd, rechtsregels bij oorlogen op zee, bescherming van krijgsgevangenen en burgers in oorlogstijd.
Führer
Duits woord voor leider. Hitler was gedurende zijn machtsperiode de führer van nazi-Duitsland.
geallieerden
Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, Italië en Japan gedurende WO 2.
Infanterie
Het voetvolk van een leger (infanterist).
Luftwaffe
Duitse luchtmacht.
ratificatie
Bekrachtiging, goedkeuring door een regering of parlement van een internationale overeenkomst.
Rode Leger
Leger van de Sovjetunie.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


De zogenaamde "Führerbunker" in de tuin van de verwoeste Rijkskanselarij. Links de ingang. De foto is uit 1947.
(Bron: Wikipedia)


Op 5 mei 1945 is een overeenkomst tussen generaal Foulkes namens de geallieerden en generaloberst Blaskowitz namens de Duitse troepen in Wageningen getekend.
(Bron: Library and Archives Canada/PA-138588)


Op 7 mei 1945, om 2u21, wordt de capitulatietekst in een gemeenteschool van Reims ondertekend door Wehrmachtgeneraal Jodl.
(Bron: Wikimedia)


In de nacht van 8 op 9 mei 1945 ondertekent Veldmaarschalk Wilhelm Keitel, in het hoofdkwartier van het Rode Leger te Berlijn-Karlshorst, de ratificatie van de eerder in Reims overeengekomen onvoorwaardelijke capitulatie van de Wehrmacht.
(Bron: Wikimedia)

Informatie

Artikel door:
Wesley Dankers
Geplaatst op:
26-09-2018
Laatst gewijzigd:
28-11-2018
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.