Lubling, Moshe

Moshe Lubling en de Arbeidersraad

Inhoudsopgave

Dit artikel werd geschreven door Yoram Lubling, Moshe Lubling's kleinzoon.

De geestelijk vader van de opstand in Treblinka.

Moshe Y Lubling werd in 1902 geboren in de stad Wolbrom in Opper-SileziŽ in Polen, de zoon van Rachel en Mendel Lubling. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog woonde hij in Sosnowiec waar hij voorzitter was van de Ha-Oved, Poali-Zion Yamin en de Bond van Arbeiders van de Eretz-Israel Zionistische organisaties. Toen de nazi's in september 1939 Polen binnenvielen vluchtte hij uit Sosnowiec met zijn vrouw Zelda-Fisch, zijn dochter van 12 Ester en zijn zoon Pinchas van 15. Ze probeerden eerst naar de Sovjet Unie te vluchten maar werden door oprukkende nazitroepen opgepakt en keerden terug naar Sosnowiec.

De nazi's begonnen echter leiders van socialistische en zionistische organisaties in Sosnowiec op te pakken en begin december 1939 kwam hij met zijn familie aan in het Grote Getto in Czestochowa in Polen. Omdat ze zonder geld zaten gingen Moshe en zijn zoon Pinchas aan het werk als slavenarbeiders en namen de plaats in van rijke Joden die de Joodse Raad betaalden om te worden vrijgesteld van dwangarbeid. Moshe Y Lubling zag het onrecht in deze praktijken, verenigde de naar schatting 8.000 slavenarbeiders en stichtte de Arbeidersraad in Czestochowa (het enige instituut in zijn soort onder nazibezetting). De Raad onderhandelde over betere omstandigheden voor de slavenarbeiders en confronteerde regelmatig de Joodse raden en de Gestapo dat leidde tot zijn herhaalde arrestaties door de Joodse politie.

In 1941 riep Moshe Lubling de 8.000 slavenarbeiders op in hongerstaking te gaan als protest tegen de onjuiste activiteiten van de Judenrate. In een artikel uit 1958 door Tzvi Rozenvayn (een lid van de Arbeidersraad, een "Gordonian Zionist" en lid van de verzetsbeweging in Czestochowa) beschrijft hij Moshe Lubling als de "onvergetelijke" voorzitter van de Arbeidersraad en citeert wat hij tegen de arbeiders zei: "het enige wat we kunnen verliezen is ons leven." De staking resulteerde in meer loon voor de arbeiders, de oprichting van gaarkeukens en extra brood voor de gezinnen van de arbeiders. In hetzelfde jaar kreeg Moshe Lubling via zijn contacten met de ondergrondse organisatie van het Poolse volksleger (Armia Krajowa), te horen dat de nazi's waren begonnen met het uitroeien van hele Joodse gemeenschappen in de Sovjet Unie. Hij riep onmiddellijk de Joden in Czestochowa op de wapens op te nemen tegen de nazi's en strijdend ten onder te gaan maar het onvermogen om aan wapens te komen maakte de opstand bijna onmogelijk. Kort daarna voegden vertegenwoordigers van andere militante Zionistische organisaties en intellectuelen zich bij de Arbeidersraad en deze begon te fungeren als de Joodse verzetsorganisatie in Czestochowa onder Moshe Lubling.

Definitielijst

Getto
Grotendeels van de buitenwereld afgescheiden stadswijk voor Joden. Het aanstellen van getto's had als doel om Joden uit het dagelijkse leven te weren. Vanuit getto's konden Joden bovendien gemakkelijker gedeporteerd worden naar de concentratie- en vernietigingskampen. Ook bekend als 'Judenviertel' ofwel 'Joodse wijk'.
Joodse Raad
Tijdens de bezetting een door de Duitsers ingesteld joods bestuur, dat onder andere mee moest werken aan de deportatie van joodse Nederlanders.
nazi
Afkorting voor een nationaal socialist.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Moshe Lubling, front row, 2nd from the right
(Bron: Yoram Lubling)

Informatie

Vertaald door:
Arnold Palthe
Geplaatst op:
26-09-2018
Laatst gewijzigd:
27-09-2018
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.