A5M, Mitsubishi

Mitsubishi A5M jachtvliegtuig

Inhoudsopgave

De Mitsubishi A5M, oftewel Marine Type 96 Vliegdekjager, door de Geallieerden "Claude" genoemd, was de eerste eendekkerjager van de Japanse marine en tevens de eerste eendekkerjager ter wereld die werd ingezet vanaf vliegdekschepen. Het was een succesvolle jager in de jaren 1930 en zeer populair bij Japanse marinepiloten. Het voornaamste negatieve punt dat deze marinepiloten zagen was de geringe slagkracht tegenover Chinese en Russische bommenwerpers uit die periode.

Het ontwerp was afkomstig van de bekende Mitsubishi-ontwerper Jiro Horikoshi. De Mitsubishi Bedrijvengroep had het ontwerp gemaakt voor de marine en gebruikte het rond dezelfde tijd eveneens voor een competitie voor de Japanse landmacht.†
Het was ook het eerst Japanse vliegtuigontwerp waarbij geen geÔmporteerde onderdelen of technieken werden toegepast (met als uitzondering het geplande gebruik van een Hispano Suiza motor bij A5M3)[1].

De Japanse Keizerlijke Marine bracht in 1934 de specificaties uit voor een jachtvliegtuig dat een snelheid moest kunnen halen van 350 km/u op 3.000 meter hoogte, de zogenaamde 9-shi [2]. Zowel Mitsubishi als Nakajima dienden ontwerpen in voor deze specificatie. Het ontwerpteam van Mitsubishi, onder leiding van Jiro Horikoshi, ontwierp een toestel met laag staande, elliptisch gevormde vleugels en een vast wielstel, de Mitsubishi Ka-14. Vanuit dit prototype zou de later Mitsubishi A5M als productietoestel worden ontwikkeld. Aanvankelijk had de A5M een open cockpit, iets wat in de jaren 1930 zeer populair was bij Japanse marinepiloten. Latere versies werden uitgerust met gesloten cockpit, maar de piloten lieten deze veelal verwijderen vanwege hun voorkeur voor een open cockpit.

Voor de landmacht werd het ontwerp aangeduid als Mitsubishi Ki-18 en later de Mitsubishi Ki-33 (Mitsubishi Ki-18/Ki-33). Het enige verschil tussen het Ki-18 ontwerp en de Ki-33 was het feit dat de Ki-33 een gesloten cockpitkap zou krijgen. Mitsubishi had op aandringen van Jiro Horikoshi, besloten het Ka-14 ontwerp als basis te gebruiken voor de inzending voor de landmacht competitie. Dit voornamelijk omdat het ontwerpteam op dat moment haar handen vol had aan verbeteren en verfijnen van bestaande ontwerpen.

De Mitsubishi A5M ging vanaf 1937 in operationele dienst en werd voor het eerst ingezet ten tijde van de tweede Chinees-Japanse oorlog, bij de invasie van Malakka, de val van Singapore en de invasie van Nederlands-IndiŽ en werd voor het laatst in actie als jachtvliegtuig gezien tijdens de Slag in de Koraalzee. Na deze tijd werden overgebleven toestellen nog ingezet bij kamikaze operaties. Toen op 7 december 1941 de Verenigde Staten bij de Tweede Wereldoorlog werd betrokken, was het toestel al door de Mitsubishi A6M 'Zero' in de frontlinie vervangen. De Amerikanen dachten echter op dat moment dat de A5M nog steeds de meest gebruikte marinejager van de Japanners was.
De Ki-18/Ki-33 bracht het niet verder dan een enkel toestel.†

Het A5M type heeft vier standaard versies gekend, de A5M1, A5M2a, A5M2b, A5M3 en A5M4. Daarnaast was er een trainer versie, de A4M4-K. Van dit type werden in totaal 1094 toestellen gebouwd. De Mitsubishi Jukogyo fabriek in Nagoya produceerde 6 toestellen van het type Ka-14, 782 A5M toestellen, ťťn Ki-18 en twee Ki-33 toestellen. Bij de fabriek van Watanabe Tekkosho werden 39 A5M4 toestellen, gebouwd en de Dai-Nijjuichi Kaigun Kokusho in Omura bouwde 161 A5M4 en 10 A5M4-K toestellen[3].

Typen

Mitsubishi Ka-14Mitsubishi Marine Experimenteel 9-shi Vliegdekjager
Mitsubishi Ki-18/Ki-33 prototype
A5M1Mitsubishi Marine Type 96 Vliegdekjager Model 1
A5M2 Mitsubishi Marine Type 96 Vliegdekjager Model 2
A5M2a Mitsubishi Marine Type 96 Vliegdekjager Model 21
A5M2b Mitsubishi Marine Type 96 Vliegdekjager Model 22
A5M3(a) ontwerp, mogelijk ťťn gebouwd
A5M4
Mitsubishi Marine Type 96 Vliegdekjager Model 4 (later Model 24 en 34)
A5M4-K Trainer


Toen de A5M in operationele dienst ging, werd datzelfde jaar (1937) de specificaties uitgegeven voor haar opvolger, de zogenaamde 12-shi[4], welke zou resulteren in de Mitsubishi A6M 'Zero'.

Noten

  1. Jackson R., 2010, pag 22
  2. Green and Swanboroug, 1982, pagina 27
  3. Matsuura, J.P.J., 1997, Combined Fleet
  4. Young, E.M., 2013, pagina 8

Definitielijst

Geallieerden
Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, ItaliŽ en Japan gedurende WO 2.
invasie
Gewapende inval.
kamikaze
Een kamikaze-piloot stortte zich met bommen aan boord op het vijandelijk doel, met name op Amerikaanse schepen. Men deed dit voor de goede zaak en een mooiere dood was niet denkbaar….. Enkele duizenden kamikaze-piloten vonden zo de dood.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


A5M op een vliegveld in China.
(Bron: Wilco Vermeer collection)


Mitsubishi A5M.
(Bron: Wilco Vermeer collection)


Drie A5M toestellen in de vlucht.
(Bron: Wilco Vermeer collection)

Informatie

Artikel door:
Wilco Vermeer
Geplaatst op:
29-07-2018
Laatst gewijzigd:
02-08-2018
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.