A6M, Mitsubishi

Inleiding en A6M1

Inhoudsopgave

Inleiding
Toen begin 1937 de Mitsubishi A5M pas kort in dienst was als de standaard jager voor de Japanse marine, had men al een duidelijke technische voorsprong op landen in de omgeving, inclusief de Verenigde Staten. Japan wilde deze voorsprong vergroten door zo snel mogelijk een nog modernere jager te ontwikkelen voor haar vliegkampschepen en de aan land gestationeerde marine squadrons. Dit werd de Mitsubishi A6M Zero.

Op 7 december 1941 kwam voor de Amerikanen de schok dan ook hard aan. Bij de aanval op Pearl Harbour en de gevechten daarop volgend was geen enkele Amerikaanse jager opgewassen tegen dit toestel. Dit duurde totdat een half jaar later Amerikanen een vrijwel onbeschadigd exemplaar in handen kregen. De studie hiervan bracht enkele ernstige zwakheden aan het licht. Toen was het snel over met de superioriteit.

Ontwikkeling
In Mei 1937 werden door de Japanse marineluchtmacht aan Mitsubishi en Nakajima de specificaties verstrekt. Na aanvulling van deze eisen in november van dat jaar waren de wensen als volgt; een jager geschikt voor vliegdekschepen, bewapend met twee 20 mm kanonnen, twee 7,7 mm machinegeweren en een bommenlast van twee 60 kg bommen. De snelheid moest minstens 500 km/u bedragen. Hierop trok Nakajima zich terug en kwam Mitsubishi met een ontwerp voor een geheel aluminium toestel, met door linnen overtrokken roeren. Het landingsstel werd intrekbaar en de cockpit boven de vleugel gesitueerd.
Kenmerken voor dit ontwerp waren de compactheid, lichte gewicht, aŽrodynamische vormen en zeer goed uitzicht voor de piloot.

Dit toestel de A6M Raisen "Zeke", was afgeleid van het jaar van in dienst treden. Raisen betekent namelijk nul jager, ofwel Zero. Het geplande jaar was 1940 wat in Japanse jaartelling het jaar 2600 was. Vanaf 1936 was Japan haar vliegtuigtypen gaan aanduiden met de laatste cijfers van het jaar volgens de Japanse, "koki" kalender. De A5M werd in 1936 in dienst genomen en kreeg de aanduiding type 96, naar het Japanse jaar 2596. Alle Japanse toestellen kregen naast hun fabriekstypering een dergelijk nummer. De A6M bleek een superieur toestel te zijn. Het was het eerste jachtvliegtuig gestationeerd aan boord van vliegdekschepen, dat beter was dan welk aan land gestationeerde jager dan ook. Een superioriteit, welke Japan duur zou komen te staan. Japan dacht een zo oppermachtig wapen te bezitten, dat ontwikkelingen voor een vervanger op de lange baan werden geschoven en toen in 1943 bleek dat de "Zero" verouderd was, had men geen vervanger voor handen. Hierdoor moest dit toestel tot het eind van de oorlog dienst blijven doen, waardoor de totale productie uitkwam op maar liefst 10938 toestellen, het meest gebouwde Japanse toestel ooit.

De Zero werd het eerste toestel ontworpen voor vliegdekschepen dat in de beginperiode alle aan land gestationeerde vliegtuigen overklaste.
Het heeft dienst gedaan op alle Japanse vliegdekschepen en bij nagenoeg alle aan land gestationeerde vliegtuigeenheden van de Japanse Marine. Bij aanvang van de vijandelijkheden in de Pacific waren nog maar enkele eskaders met het toestel uitgerust en vertrouwden nog vele marinejagerpiloten op de oude Mitsubishi A5M "Claude".
De Zero werd echter in een hoog tempo ingevoerd en zou de gehele Tweede Wereldoorlog een belangrijke kracht blijven bij de Japanse marine.

Mitsubishi A6M1, Type 0 Prototype
Het toestel was ontwikkeld onder leiding van constructeur Jiro Horikoshi, rond de Mitsubishi MK-2 Zuisei 13 motor met een vermogen van 780 pk. In januari 1939 had het team het ontwerp rond en in maart 1939 was het eerste prototype gereed en op 1 april ging het voor het eerst de lucht in. De tweebladige schroef gaf nog wat problemen, maar na vervanging door een driebladige waren de problemen voorbij. De bewapening werd gevormd door twee in licentie gebouwde Oerlikon 20 mm kanonnen (Type99) in de vleugels en twee 7,7 mm Type 97 mitrailleurs in de neus. Het eerste prototype begon in maart 1939 aan haar proefnemingen en op 1 april steeg testpiloot Katsuzo Shima op van het Kagamigahara vliegveld. Nadat de tests naar behoren waren verlopen, werd een tweede, identieke prototype gebouwd voor verdere proefnemingen.
Op 14 september 1939 werden de toestellen officieel door de marine geaccepteerd en kregen de militaire aanduiding Marine type 0 Vliegdek Jager. Door deze 0 zou het toestel zijn populariteit verwerven als "Zero" een naam die zelfs bekender werd dan de geallieerde codenaam "Zeke", welke vanaf de A6M2 aan de toestellen werd gegeven.

Een derde prototype dat zou worden gebouwd, is niet overgedragen aan de marine maar heeft gelijk als prototype gediend voor de nieuwe versie, de A6M2.

Technische gegevens:

Model:
Mitsubishi A6M1
Taak:
Prototypen voor Marine jager
Bemanning:
1
Afmetingen:
Spanwijdte: 12,00 m
Vleugeloppervlak: 22,44 m2
Lengte: 9,05 m
Hoogte: 3,05 m
Gewicht:
Leeggewicht: 1680 kg
Motor:
Mitsubishi Zuisei 13 motor, 780 pk
Bewapening:
2 x 7,7 mm type 97 mitrailleurs in de neus
2 x 20 mm Type 99 Model 1 Mk 3 kanonnen in de vleugels
2 bommen van 60 kg onder de vleugels
Aantal:
2

Pagina navigatie

Afbeeldingen


A6M2 model 21 aan boord van de Zuikaku


Japanse mechaniciens bezig aan de motor van een Zero


Zero's aan boord van de Akagi
(Bron: Wilco Vermeer collection)

Informatie

Artikel door:
Wilco Vermeer
Geplaatst op:
11-03-2003
Laatst gewijzigd:
03-03-2015
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.