Slag om de Atlantische Oceaan

Inleiding

Inhoudsopgave

"Engeland is Duitslands belangrijkste vijand in deze oorlog. Haar meest zwakke punt is de overzeese handel. Het hoofddoel van onze maritieme strategie is het koopvaardijschip, niet slechts dat van de vijand maar elk koopvaardijschip dat ter ondersteuning van de vijandelijke oorlogseconomie de zeeŽn bevaart. Wij kunnen met vertrouwen militaire successen verwachten indien wij de Britse zeeverbindingen daar aanvallen waar ze het meest kwetsbaar zijn en dat met de grootste onbarmhartigheid. Het uiteindelijke doel van degelijke aanvallen is het tot volkomen stilstand brengen van de Engelse in- en uitvoer.

Marinestaf
Memorandum
Berlijn, 15 oktober 1939".

Introductie

Op 3 september 1939 kwamen Groot-BrittanniŽ en Frankrijk hun verplichtingen na en verklaarden ze de oorlog aan Duitsland. Deze verplichtingen vloeiden voort uit verdragen met Polen (de zogenaamde Gemeenschappelijke Garanties van 31 maart 1939) nadat Polen op 1 september 1939 door de Duitse legers was binnengevallen.
Toen kon nog niet worden voorzien dat deze oorlogsverklaring zou leiden tot een wereldwijd conflict, dat qua omvang nog nooit zo immens was geweest en tot op heden ooit zou zijn. Het conflict zou voortduren tot augustus 1945 en ging de geschiedenis in als de Tweede Wereldoorlog.

In diverse artikelen worden de krijgskundige verhandelingen beschreven: tankslagen, lucht- en zeeslagen en de veldslagen, ze komen allemaal aan bod. Maar de economische, logistieke en sociale aspecten, die deze energieverspillende episode in onze geschiedenis mogelijk maakte en de gigantische inspanningen die dit van een meerderheid van de bevolking eiste, komen nauwelijks aan bod. Toch hebben de diverse volkeren die bij deze oorlog betrokken waren een enorme inspanning moeten leveren op gebieden zoals industriŽle organisatie, technologische ontwikkelingen (bijna in de vorm van een competitie met de andere partij(en)) en op het gebied van de logistieke problemen die mede daarbij ontstonden. Vele van de huidige economische principes berusten nog steeds op theorieŽn die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn ontwikkeld (denk aan lineaire programmering bij logistieke vraagstukken).
Dit alles leidde tot de algemene eis die werd gesteld aan de industrie van de oorlogvoerende naties, om een verhoogde productie te realiseren gericht op de oorlog. Het daaruit voortvloeiende gebrek aan andere producten (niet oorlogsgerichte productie) of aanvulling van vervangende oorlogsproducten (wapens) diende derhalve te worden geÔmporteerd. Zodra de middelen de buitenlandse fabrieken verlieten, moesten ze worden vervoerd naar de slagvelden of naar gebieden gebracht waar door de oorlog schaarste ontstond.
Ziehier de kern van dit verhaal:
De strijd van Groot-BrittanniŽ om de in- en uitvoer van producten mogelijk te maken, ondanks dat het door een doeltreffende blokkade van Duitsland werd geÔsoleerd van de rest van de wereld. (zie ook het citaat aan de kop van dit artikel)

Groot-BrittanniŽ moest na de eerste oorlogsmaanden al snel een beroep doen op de industriŽle mogelijkheden van de Verenigde Staten (bestellingen van oorlogsmateriaal en voedingsproducten voor de bevolking). Duitse acties (mijnenvelden voor havenuitgangen en in scheepvaartroutes, lucht- en raideraanvallen op transporten en een ring van onderzeeboten om de Britse eilanden) moesten de invoer van deze producten beletten. Nadat Duitsland de Slag om de Lage Landen en de Slag om Frankrijk had gewonnen (in mei en juni 1940), kwamen extra marinebases en vliegvelden voor Duitsland beschikbaar in een meer directe omgeving van Groot-BrittanniŽ en werd het voor de Duitsers eenvoudiger de blokkade te intensiveren. Op zijn beurt werd de Britse admiraliteit gedwongen stappen te ondernemen om de producten veilig en ongeschonden het land binnen te krijgen.
Door de jaren heen en met gebruik van een zich snel ontwikkelende techniek werden wegen gevonden om deze blokkade te bestrijden: het instellen van konvooien, het verzorgen van luchtdekking boven de Atlantische scheepvaartroutes en de ontwikkeling van afweerwapens (zowel tegen mijnen als tegen onderzeeboten) maakten dat de geallieerden het westers front van wapens kon blijven voorzien en de Britse bevolking kon blijven voeden en ondersteunen in hun ultieme doel: het vernietigen van het nazisme en de bevrijding van Europa.

De Slag om de Atlantische Oceaan is niet een slag in de gewone zin des woords waarin twee machten slaags raken en binnen een beperkte tijd een winnaar en een verliezer (verslagen partij) overblijven. Deze slag strekte zich uit over de gehele oorlog (alhoewel de historici de officiŽle slag als beÔndigd beschouwen na juni 1943) waarbij intensieve periodes werden afgewisseld met een aantal minder hevige periodes, veelal bepaald door de ontwikkelingen aan het front op het land. De slag werd wel uitgevochten in die zin dat mensen met behulp van wapentuig het recht van gebruik op een gebied opeisten. In dit geval om aanvoer- en verbindingslijnen te beheersen, die de definitieve uitkomst van de oorlog in belangrijke mate zouden bepalen.

Definitielijst

geallieerden
Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, ItaliŽ en Japan gedurende WO 2.
nazisme
Afkorting van nationaal-socialisme.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Duitse U-boot op de Atlantische Oceaan

Informatie

Artikel door:
Arie Netten
Geplaatst op:
30-10-2004
Laatst gewijzigd:
01-04-2014
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.