Operatie Weser, Weserübung

Inleiding

Inhoudsopgave

Inleiding
Na de invasie van Polen, Fall Weiss, waren alle ogen gericht op het Westen. Zowel de Geallieerden als Hitler, waren ervan overtuigd dat een treffen tussen Brits-Franse en Duitse troepen onafwendbaar was geworden. Al vanaf 27 september 1939 had Hitler zijn generaals de opdracht gegeven een operatieplan voor een aanval in het Westen op te stellen. Nadat de aanvalsdatum verscheidene keren was aangepast, werd deze begin 1940 wederom uitgesteld. Ditmaal echter vanwege de dreigende ontwikkelingen in het noorden. Allereerst diende men nu Noorwegen en Denemarken te bezetten.

Hiertoe werd Operatie Weser (Werserübung) ontworpen, opgedeeld in een invasie van Denemarken, Weserübung-Süd, en een invasie van Noorwegen, Weserübung-Nord. De invasie van Noorwegen en Denemarken, kan worden gezien als het ultieme voorbeeld van de Duitse Blitzkrieg. Het was echter ook de eerste gecombineerde operatie uit de geschiedenis waarbij land-, zee- en luchtstrijdkrachten in grote hoeveelheden gezamenlijk werden ingezet.

Voorwoord
Naar aanleiding van de Fins-Russische Winteroorlog richtten zowel de Geallieerden als Duitsland hun aandacht op Scandinavië. Na de ondertekening het Molotov-Ribbentrop Pact kon Duitsland haar natuurlijke bondgenoot Finland niet te hulp komen. De geallieerden op hun beurt voelden zich van nature ook verbonden met de Finnen die een machtig Sovjetrijk van zich af trachtten te houden. Daarnaast zou, zo dacht Winston Churchill in zijn rol als First Lord of the Admiralty, hulp aan de Finnen een mogelijkheid zijn om de toevoer van ijzererts uit Zweden, via de Noorse havenstad Narvik onder controle te krijgen.

Voor Duitsland was de aanvoer van ijzererts via Noorwegen op dat moment van cruciaal belang. Door de kustwateren van Noorwegen kon het gehele jaar het transport ervan doorgaan. De andere route, via de Zweedse havenstad Lulea en de Baltische zee, was een groot deel van het jaar onbruikbaar door het ijs. In 1938 had Duitsland langs deze weg ongeveer 22 miljoen ton ijzererts getransporteerd. De Britse Maritieme blokkade van Duitsland had hier al 9,5 miljoen ton van af weten te halen en Churchill verwachtte dat het totaal stopzetten van de toevoer Duitsland op de knieën zou krijgen. Het was echter niet de enige reden om dit land onder controle te krijgen. De Kriegsmarine-opperbevelhebber Grossadmiral Erich Raeder had Hitler weten te overtuigen van het strategische belang van Noorwegen voor de Duitse marine [lees ook: verhoor Raeder 3]. Zowel de havens van Denemarken en Noorwegen, als de vliegvelden in beide landen, zouden van vitaal belang kunnen zijn voor een later treffen met Groot-Brittannië.

Zo was het dat tegelijkertijd de twee militaire leiders Adolf Hitler en Winston Churchill hun aandacht richtten op hetzelfde gebied en daar militaire operaties planden. Het zou uitlopen op een eerste grootscheeps treffen tussen de Geallieerden en Duitsland, waarbij twee bijna weerloze landen, Denemarken en Noorwegen, het slachtoffer zouden worden.

Duitsland wist in een gecombineerde actie zowel lucht-, land- als zeestrijdkrachten gelijktijdig in te zetten op meerdere doelen. Ondanks de centrale leiding werd veel overgelaten aan het initiatief van de leiders in het veld. Door deze snelle en goed doordachte operatie wist men de Denen binnen een dag en de Noren binnen twee maanden op de knieën te krijgen. Zelfs aanzienlijke Geallieerde hulp, op sommige plaatsen zelfs numeriek sterker, kon de overrompelde landen niet helpen.
Het succes van de Duitsers in deze operatie lag in de uitstekende militaire inlichtingen, waardoor men de kracht van Noorwegen en Denemarken uitstekend kon inschatten. Zodoende kon men zich concentreren op de zwakke punten. Ook de te hulp snellende Geallieerden konden op deze wijze de baas worden gebleven. Door het gebruik van snelle oorlogsschepen en als koopvaardijschepen vermomde transportschepen als transport voor de troepen wist men de ware bedoelingen verborgen te houden tot het moment dat de troepen al aan land waren. Ten slotte moet nog worden opgemerkt dat door Fall Gelb, de Duitse aanval op Nederland, België, Luxemburg en Frankrijk vanaf 10 mei 1940 de Geallieerden gedwongen werden om hun troepen overhaast uit Noorwegen terug te trekken. Een oorlog op twee fronten konden zij op dat moment nog niet aan.

Definitielijst

Blitzkrieg
De Nederlandse betekenis van dit Duitse woord is 'bliksemoorlog'. Zeer snel verlopende veldtocht. In tegenstelling tot een loopgravenoorlog is de Blitzkrieg erg snel en beweeglijk. Lucht- en grondstrijdkrachten werken nauw samen. Voor het eerst toegepast door de Duitsers (september 1939 in Polen)
Geallieerden
Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, Italië en Japan gedurende WO 2.
invasie
Gewapende inval.
Kriegsmarine
Duitse marine, naast de Heer en de Luftwaffe onderdeel van de Duitse Wehrmacht.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Scandinavië, het operatiegebied
(Bron: Google Earth)


Ondertekening van het Molotov-Ribbentrop pact


De belangrijkste ijzererts routes naar Duitsland

Informatie

Artikel door:
Wilco Vermeer
Geplaatst op:
09-04-2015
Laatst gewijzigd:
17-04-2015
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.