Quisling, Vidkun

Vidkun Abraham Lauritz Jonsson Quisling (1887 - 1945)

Vidkun Quisling speelde een niet onbelangrijke rol in het besluit van Hitler om Noorwegen binnen te vallen. Hoewel zijn rol hierin zeker niet moet worden overdreven, vestigde zijn optreden zeker de aandacht op het Noorse probleem en vooral op het onvermogen van de Noorse overheid om de zelfgekozen neutraliteit afdoende te handhaven.

Vidkun Quisling was de leider van de Noorse Nasjonal Samling, een nationaalsocialistische partij die openlijk dweepte met Hitlers nationaalsocialisme. Tijdens een bezoek aan Hitler vestigde hij de aandacht op de redenen waarom het voor Duitsland nuttig zou zijn om Noorwegen te bezetten. Hij gaf daarbij tevens aan dat zijn partij op dat moment in staat zou zijn om de politieke macht in Noorwegen te grijpen. Toen op 9 april 1940 de Duitse troepen binnenvielen, trachtte hij inderdaad de macht te grijpen. Deze actie had echter een omgekeerd effect. In plaats van een directe controle over Noorwegen reageerden overheid, leger en volk furieus en het verzet tegen de Duitse aanval werd hierdoor alleen maar aangewakkerd.

Quisling werd geboren op 18 juli 1887 in het plaatsje Fyresdal. In 1911 trad hij toe tot het Noorse leger en klom al snel op tot de rang van majoor. In de jaren 1918-1919 werkte hij als militair attachť in Leningrad, waar hij in contact kwam met hooggeplaatste leiders als Trotsky. Na zijn werk in Leningrad kreeg hij dezelfde aanstelling in Helsinki.Terug in Noorwegen wilde hij het idee van de Sovjet Rode Garde introduceren in Noorwegen en benaderde hij hiervoor de communistisch georiŽnteerde Sociaal-Democratische Partij. Deze voelden hier echter niets voor. Na zijn vertrek uit het leger, ging Quisling werken met Fritjof Nansen voor de Volkenbond en het Internationale Rode Kruis, waar hij zich inzette voor ontheemde volkeren in de door burgeroorlog geteisterde Sovjet-Unie. Vanaf 1927 tot en met 1929 nam hij als diplomaat de belangen voor Groot-BrittanniŽ waar in de Sovjet-Unie. Hij werd hiervoor zelfs door de Britten gedecoreerd. In de Noorse regering van 1931-1933 werd hij benoemd tot Minister van Defensie. Samen met Johan Bernhard Hjort, richtte hij op 17 mei 1933 de Nasjonal Samling (Nationale Eenheid) op. Deze partij werd vanaf het begin opgericht als een anti-democratische partij, die zich richtte op Hitlers nationaalsocialistische ideologie. Na een aanvankelijk bescheiden succes bij de verkiezingen in 1933, zakte de aanhang voor de partij langzaam in. Dit was vooral een gevolg van de steeds hardere opstelling in nationaalsocialistische richting. Aanvankelijk richtte de partij zich nog op het geloof en kreeg men relatief veel aanhang onder de boerenbevolking. Toen men het geloof echter meer en meer inwisselde voor de nazi-cultuur, daalde de aanhang aanzienlijk. Vanaf het begin had Quisling zijn partij bestuurd als een dictator. Evenals Hitler vond hij dat er maar ťťn leider kon zijn en dat een ieder daaraan diende te gehoorzamen.

Toen Duitsland op 9 april 1940 Noorwegen binnenviel, kondigde Quisling direct via de radio aan de nieuwe leider van Noorwegen te zijn. Zijn hoop hierbij door Duitsland te worden gesteund, was echter vergeefs. Door het sterke Noorse verzet wenste de Duitse bezetter meer controle en na vijf dagen werd door hen Josef Terboven aangesteld als Reichskommissar. Tijdens de Duitse bezetting werd de Nasjonal Samling wel als enige partij erkend door de Duitse bezetter. Door zijn vriendschap met Alfred Rosenberg en admiraal Erich Raeder kreeg Quisling echter wel de nodige invloed en werd hij eind 1942, als stroman, door de Duitsers benoemd tot minister-president van Noorwegen. Na de vorming van een regering nam Quisling op 1 februari 1943 deze post aan.

Na de oorlog werd Vidkun Quisling ter dood veroordeeld wegens hoogverraad en collaboratie. Zijn executie vond plaats op 24 oktober 1945.

Definitielijst

collaboratie
Medewerking vanuit de bevolking aan de bezetters, meer in het algemeen samenwerking verleend aan de vijand door zogeheten collaborateurs.
ideologie
Het geheel van beginselen en ideeŽn van een bepaald stelsel.
nazi
Afkorting voor een nationaal socialist.
neutraliteit
Onpartijdigheid, onzijdigheid, tussen de partijen instaand, geen partij kiezen.
Sovjet-Unie
Sovjet Rusland, andere naam voor de USSR.
Volkenbond
Internationale volkerenorganisatie voor samenwerking en veiligheid (1920-1941). De bond was gevestigd in GenŤve, in het altijd neutrale Zwitserland. In de dertiger jaren kon zij weinig uitrichten tegen het agressieve optreden van Japan (Mantsjoerije), ItaliŽ (AbessiniŽ) en Hitler. De Volkenbond was in feite de voorganger van de Verenigde Naties.

Bronnen

- Loock H.D., Quisling, Rosenberg und Terboven, Stuttgart, 1997 - Norling E., Vidkun Quisling, trador o patriota?, La Otra Europa, Malaga, 1995
- Encyclopedia of the Holocaust, Macmillan Publishing Company, New York, 1990
- Wikipedia, the free encyclopedia
- www.1939-45.org

Afbeeldingen


Informatie

Artikel door:
Wilco Vermeer
Geplaatst op:
07-05-2003
Laatst gewijzigd:
13-11-2009
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.