A6M, Mitsubishi

Mitsubishi A6M Zero jachtvliegtuig

Artikel onder bewerking

 Toen begin 1937 de Mitsubishi A5M pas kort in dienst was als de standaard jager voor de Japanse marine, had men al een duidelijke technische voorsprong op landen in de omgeving, inclusief de Verenigde Staten. Japan wilde, op basis van de ervaringen in de 2e Chinees-Japanse oorlog deze voorsprong vergroten door zo snel mogelijk een nog modernere jager te ontwikkelen voor haar vliegkampschepen en de aan land gestationeerde marine squadrons. Dit werd de Mitsubishi A6M Zero.†
Op 7 december 1941 kwam voor de Amerikanen de schok dan ook hard aan. Bij de aanval op Pearl Harbor en de gevechten daarop volgend was geen enkele Amerikaanse jager opgewassen tegen dit toestel. De Amerikanen noemden dit toestel "Zeke" maar gebruikten ook vaak de Japanse benaming "Zero". De overmacht van dit toestel duurde totdat een half jaar later Amerikanen een vrijwel onbeschadigd exemplaar in handen kregen. De studie hiervan bracht enkele ernstige zwakheden aan het licht. Toen was het snel over met de superioriteit.

Op 5 oktober 1937 werden door de Japanse marineluchtmacht aan Mitsubishi en Nakajima de specificaties verstrekt voor Prototype 12-Shi Vliegdekschip jager[note]Young, 2013, pag 18[/note]. Na aanvulling van deze eisen in november van dat jaar waren de wensen als volgt; een jager geschikt voor vliegdekschepen, bewapend met twee 20 mm kanonnen, twee 7,7 mm machinegeweren en een bommenlast van twee 60 kg bommen. De snelheid moest minstens 600 km/u bedragen. Hierop trok Nakajima zich terug en kwam Mitsubishi met een ontwerp voor een geheel aluminium toestel, met door linnen overtrokken roeren. Het landingsstel werd intrekbaar en de cockpit boven de vleugel gesitueerd.
Kenmerken voor dit ontwerp waren de compactheid, lichte gewicht, aŽrodynamische vormen en zeer goed uitzicht voor de piloot.

Dit toestel de Mitsubishi Marine Type 0 Vliegdekschip jager, in het Japans rei-shiki-kanjo-sentoki oftewel Mitsubishi A6M Rei-sen, was afgeleid van het jaar van in dienst treden. Raisen betekent namelijk nul jager, ofwel Zero. Het geplande jaar was 1940 wat in Japanse jaartelling het jaar 2600 was. Vanaf 1936 was Japan haar vliegtuigtypen gaan aanduiden met de laatste cijfers van het jaar volgens de Japanse, "koki" kalender. De A5M werd in 1936 in dienst genomen en kreeg de aanduiding type 96, naar het Japanse jaar 2596. Alle Japanse toestellen kregen naast hun fabriekstypering een dergelijk nummer. De A6M bleek een superieur toestel te zijn. Het was het eerste jachtvliegtuig gestationeerd aan boord van vliegdekschepen, dat beter was dan welk aan land gestationeerde jager dan ook. Een superioriteit, welke Japan duur zou komen te staan. Japan dacht een zo oppermachtig wapen te bezitten, dat ontwikkelingen voor een vervanger op de lange baan werden geschoven en toen in 1943 bleek dat de "Zero" verouderd was, had men geen vervanger voor handen. Hierdoor moest dit toestel tot het eind van de oorlog dienst blijven doen, waardoor de totale productie uitkwam op maar liefst 10938 toestellen, het meest gebouwde Japanse toestel ooit.

De Zero werd het eerste toestel ontworpen voor vliegdekschepen dat in de beginperiode alle aan land gestationeerde vliegtuigen wist te overklassen.
Het heeft dienst gedaan op alle Japanse vliegdekschepen en bij nagenoeg alle aan land gestationeerde vliegtuigeenheden van de Japanse Marine. Bij aanvang van de vijandelijkheden in de Pacific waren nog maar enkele eskaders met het toestel uitgerust en vertrouwden nog vele marinejagerpiloten op de oude Mitsubishi A5M "Claude".
De Zero werd echter in een hoog tempo ingevoerd en zou de gehele Tweede Wereldoorlog een belangrijke kracht blijven bij de Japanse marine. Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog werden diverse toestellen van dit type nog ingezet bij Kamikaze operaties[note]Willmott, 1980, pag 40-41[/note].

Typen

A6M1Mitsubishi Marine Type 0 Vliegdekjager
A6M2a Mitsubishi Marine Type 0 Vliegdekjager Model 11
A6M2bMitsubishi Marine Type 0 Vliegdekjager Model 21
A6M3 Mitsubishi Marine Type 0 Vliegdekjager Model 32
A6M3 Mitsubishi Marine Type 0 Vliegdekjager Model 22
A6M4 Mitsubishi Marine Type 0 Vliegdekjager Model 41
A6M4 Mitsubishi Marine Type 0 Vliegdekjager Model 42
A6M5
Mitsubishi Marine Type 0 Vliegdekjager Model 52
A6M6 Mitsubishi Marine Type 0 Vliegdekjager Model 53
A6M7 Mitsubishi Marine Type 0 Vliegdekjager Model 62
A6M8 Mitsubishi Marine Type 0 Vliegdekjager Model 64

Bronnen

Boeken


Versie: 9-8-2018 Artikel door: Wilco Vermeer

Deze website is een initiatief van STIWOT (Stichting Informatie Wereldoorlog Twee) Alle rechten voorbehouden © 2002--2018
Directe link: http://www.go2war2.nl/artikel/522/A6M-Mitsubishi.htm