Bazooka

Ontwikkeling

Inleiding

"Ik liep langs die schroothoop en daar lag een buis die … precies dezelfde grote had als de granaat die we aan het omvormen waren tot een raket. Ik zei: Dat is het antwoord! Leg de buis op de schouder van een soldaat met de raket erin en daar gaat hij", aldus Edward Uhl, de uitvinder van de bazooka. Een van de meest originele wapens ontwikkeld tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het was een van de eerste effectieve antitankwapens die kon worden ingezet door de infanterie. Het was ook het eerste draagbare wapen dat gebruik maakte van rakettechnologie.

Ontwikkeling

In 1918 experimenteerde de Amerikaanse wetenschapper en uitvinder dr. Robert Goddard met een kleine raketlanceerder waarmee een lichtgewicht projectiel kon worden afgevuurd. Goddard was werkzaam op Clark University en hield zich onder meer bezig met het onderzoek naar de voortstuwing van raketten. Als nevenproject ontwikkelde hij de raketlanceerder. Zijn collega dr. Clarence Hickman demonstreerde het wapen met succes op 6 november 1918 voor het 'US Army Signal Corps' op Aberdeen Proving Ground. In eerste instantie zagen de Amerikanen er geen heil in omdat een mortier een zwaardere granaat met een kleinere voortstuwingslading kon afvuren. En nog een ander voordeel was dat een mortier een indirect vurend wapen is, waardoor de schutter geen direct zicht hoeft te hebben op het doel in tegenstelling tot de raketlanceerder van Goddard. Doordat de Eerste Wereldoorlog op 11 november 1918 ten einde kwam en Goddard te kampen kreeg met tbc, stagneerde de ontwikkeling van het wapen.

Ondertussen werd vanaf midden jaren 30 in de Verenigde Staten, net als elders op de wereld, wel gewerkt aan een andere vinding, de holle lading. Het principe van de holle lading houdt in dat in een cilindervormig explosief een kegelvormige uitsparing wordt gemaakt. Hierdoor wordt de implosiekracht van het explosief geconcentreerd op één plek, het zogenaamde Munroe effect. Doordat de uitsparing is bekleed met zacht metaal ontstaat na de ontploffing, door de concentratie van kracht, een stekel, ook wel 'Carrot' (wortel) genoemd, die met grote snelheid (13 km/s) inwerkt op het doel. Het effect van de holle lading werd al beschreven in 1792, maar werd voor het eerst militair succesvol toegepast door de Duitsers in 1940 tijdens de strijd om Fort Eben-Emael. De Zwitserse militair Henry Mohaupt slaagde er in om met deze vinding een handgranaat de maken, die in staat was om 60 mm pantserstaal te doorboren. Hij demonstreerde deze granaat (de M10) in 1940 aan het Amerikaanse leger. De granaat was echter, mede door de grote en het gewicht van 1,6 kilo moeilijk te hanteren en hij kon ook niet afgevuurd worden met een geweer.

Een kleinere versie van de granaat, de M9 kon wel met een geweer worden afgeschoten, maar dit wapen kon dan weer niet effectief tegen tanks worden ingezet. Terwijl het Amerikaanse leger wel behoefte had aan een effectief lichtgewicht antitankwapen dat kon worden gebruikt door de infanterie. Colonel Leslie Skinner, hoofd van 'Rocket Branch' bij het 'Ordnance Department', was geïntrigeerd door de granaat en onderzocht of er een manier was om deze te kunnen afvuren. Skinner experimenteerde al langere tijd met het doel om een raket te ontwikkelen die effectief op het slagveld kon worden gebruikt. Tijdens dit onderzoek kwam hij in contact met Lieutenant Edward Uhl, die eveneens werkzaam was bij het 'Ordnance Corps'. Uhl kwam vervolgens op het idee om de M10 granaat vanuit een buis te lanceren en werkte dit verder uit tot de 'Rocket Launcher', mede gebaseerd op het eerdere ontwerp van Goddard. Skinner ontwierp vervolgens een miniatuurraket waar de granaat op kon worden bevestigd. Deze werd gelanceerd vanuit een buis, zodat de militair die het wapen afvuurde beschermd werd tegen de vrijkomende gassen en hitte.

In mei 1942 werd het wapen getest op Aberdeen Proving Ground als onderdeel van een competitie om te bepalen welk wapen het best geschikt was om een projectiel met een holle lading af te vuren. Met de 'Rocket Launcher' werden enkele treffers geboekt, terwijl de overige wapens (verschillende typen mortieren) de tank waarop werd geoefend geen een keer wisten te raken. 'The Chief of Research and Engineering' van het 'Ordnance Department', Major General Gladeon Barnes was aanwezig tijdens deze proefneming. Hij vuurde zelf enkele schoten af met het nieuwe wapen en verklaarde: "Het lijkt echt net op Bob Burns’ bazooka."

Bob Burns was in die tijd een bekende komiek. Een van zijn toneelattributen was een zelf uitgevonden en vervaarlijk uitziend blaasinstrument, gebaseerd op een trombone, die hij zijn 'Bazooka' noemde. Dit instrument leek qua uiterlijk vooral door de lange pijp sterk op de 'anti-tank Rocket Launcher 2,36 inch M1'. Sindsdien werd de Rocket Launcher M1 en opvolgende types aangeduid als 'De Bazooka'. Tegenwoordig is de term bazooka een algemene verzamelnaam voor alle vanaf de schouder afgevuurde raketwapens, zoals de Russische RPG.


Bronnen

Boeken


Versie: 15-4-2018 Artikel door: Wesley Dankers

Deze website is een initiatief van STIWOT (Stichting Informatie Wereldoorlog Twee) Alle rechten voorbehouden © 2002--2018
Directe link: http://www.go2war2.nl/artikel/4970/Bazooka.htm